«اذا قام القائم جائت المزاملة و يأتي الرجل الي كيس اخيه فيأخذ حاجته لايمنعه‌؛ هنگامى كه قائم (عج) قيام كند، دوستى خالصانه (در ميان مردم) رايج مى‌گردد و اگر مردى دست در جيب برادرش فرو برد و به اندازه نيازش بردارد، برادرش او را منع نمى‌كند.»[١]

همچنين امام باقر (عليه‌السلام) بروز اين صميميت و برادرى كامل را در هنگامه رشد عقلها و تكامل اخلاقى در عصر ظهور مى‌داند:

«آيا شما در نزد برادرتان مى‌رويد و دست در جيب او مى‌بريد و به اندازه نيازتان بر مى‌داريد و او مانع شما نمى‌گردد؟ راوى مى‌گويد: گفتم اين رسم در ميان ما نيست. امام فرمود: پس قابل توجه نيست. گفتم: آيا هلاكت در پيش است؟ فرمود: اين مردم هنوز به رشد عقلانى نرسيده‌اند.»[٢]

امام كاظم (عليه‌السلام) آرزوى خود را در نحوه تعاملات پيوندهاى اجتماعى مسلمانان چنين بيان مى‌دارد:

«اى عاصم! چگونه پيوندهاى اجتماعى را محكم مى‌داريد و ديگران را در مال خود شريك مى‌سازيد؟ ... آيا در تنگدستى‌ها كسى از شما به دكان يا منزل برادرش مى‌رود و آنچه را نياز دارد برمى‌دارد و [صاحب آن‌] مانع او نمى‌گردد؟ گفت: نه چنين نيستيم. امام فرمود: شما [در روابط اجتماعى‌] آن‌طور كه من دوست دارم نيستيد»[٣]

بسيار واضح است كه اين فرمايش و خواست در حيات طيبه مهدوى به بهينه‌ترين صورت، محقق خواهد شد.

١٣- اوج تحقق جوامع مدنى و تعاملات سياسى و اجتماعى در فضاى «فرا ابر رسانه‌اى»

در ادبيات سياسى غرب و همچنين در ليبرال دموكراسى، جامعه مدنى به تشكل‌هاى‌

[١] - همان، ج ٥٢، ص ٣٣.

[٢] - حكيمى، محمد، عصر زندگى، قم: بوستان كتاب، چاپ پنجم، ١٣٨١، ص ٦- ١٥٥.

[٣] - همان، ص ١٥٦- ١٥٧.