ارزش‌ها و كم‌رنگ كردن و يا حتى ضد ارزشى كردن آنهاست. استعمارگران در طى تاريخ از اين حربه به عنوان ابزارى براى استثمار ملتها استفاده كرده‌اند. آنان سعى كرده‌اند كه ارزش‌ها را مورد تهاجم قرار دهند و آنها را زير سؤال ببرند و در عوض ارزش‌هاى مورد قبول خود را از راه‌هاى مختلف تبليغاتى جايگزين آنها نمايند و با اين شيوه بدون هزينه و لشكركشى از طريق دست‌هاى نامرئى تبليغاتى، كشورى را فتح ارزشى كنند و تابع و مطيع خود گردانند. مبارزه فرهنگى با اين توطئه‌ها در طى تاريخ، به عنوان دغدغه پيامبران، صالحان و روشنفكران مطرح است و آنان در صدد بيدارى ملتهاى خود در برابر آسيب‌هايى كه از اين راه متوجه آنان است، شده‌اند.[١]

امروزه در اثر پيشرفت رسانه‌هاى گروهى و انقلاب ارتباطات، استعمارگران از اين طريق سعى در القاى فرهنگ خود به عنوان يك فرهنگ برتر جهانى دارند و شبيخون فرهنگى را به عقبه‌هاى فرهنگى كشورهاى جهان سوم تدارك ديده‌اند.[٢] پروفسور هربرت. آى. شيلر استاد ممتاز دانشگاه كاليفرنيا از اين فرايند با عنوان «امپرياليسم فرهنگى» ياد كرده و مى‌نويسد: واژه امپرياليسم فرهنگى نشان‌دهنده نوعى نفوذ اجتماعى است كه از راه آن كشورى اساس تصورها، ارزش‌ها، معلومات و هنجارهاى رفتارى و همچنين روش زندگى خود را بر كشورهاى ديگر تحميل مى‌كند.[٣]

بهترين و مهم‌ترين ابزارها براى تأثيرگذارى بر فرهنگ ملت‌ها، وسايل ارتباطجمعى است. شيلر در اين مورد مى‌گويد: رسانه‌هاى گروهى، بهترين نمونه بنگاه‌هاى عامل‌اند كه در فرايند رسوخ به كار گرفته مى‌شوند. براى رسوخ كردن در سطح فراگير، وسايل‌

[١] - جلال آل احمد در كتاب خدمت و خيانت روشنفكران و شريعتى در كتاب بازگشت به خويشتن دغدغه خود باختگى شرقيان و به ويژه مسلمانان را در برابر فرهنگ غرب در دل دارند.

[٢] - مخالفان جمهورى اسلامى نه تنها با استفاده از وسايل تبليغى در جهت تحقق استحاله فرهنگى مردم مسلمان ايران تلاش مى‌كنند بلكه با انجام پروژه‌هاى بزرگ مانند نوشتن دايرةالمعارف در صدد تغيير فرهنگ واژه‌هاى ايرانى و اسلامى و انقلابى و تنظيم و تأليف و تدوين آنها براساس خواست استكبار مى‌باشند از جمله اين اقدامات دايره المعارف ايرانيكا است كه به سرپرستى احسان يارشاطر ضد انقلاب فرارى خارج از كشور و با بودجه ٣٥ ميليون دلارى امريكا در آن كشور در حال تدوين است.

[٣] - شيلر: ص ٣١ و ٤٠.