برابرى: اصل برابرى به اين معنى كه همه انسانها به عنوان شهروند ارزش يكسانى دارند و بايد با همه مردم به شيوه‌اى برابر رفتار كرد، از اصول اساسى دموكراسى است. دموكراسى هيچ‌گاه با نابرابرى‌هاى حقوقى و سياسى سازش ندارد. اين اصل بر اين پيش فرض استوار شده است كه همه انسانها به حكم انسان بودن برابرند و بر يكديگر برترى ندارند. شهروندان در نزد قانون و از لحاظ حقوق و آزادى‌ها با هم برابرند، هر چند تأمين برابرى از لحاظ اجتماعى و اقتصادى ممكن نباشد. در نظامهاى پيشا مدرن مردم از لحاظ حقوقى برابر نبودند بلكه مواردى چون نژاد، رنگ پوست، مذهب، مالكيت و جنسيت موجب برخى امتيازات سياسى بود. اين نابرابرى‌ها به تدريج و بر اثر مبارزات مستمر آزادى‌خواهان كنار گذاشته شد و امروزه در نظامهاى دموكراتيك معمولًا هيچ يك از اين موارد مانع مشاركت سياسى شهروندان نمى‌شود.

آزادى: آزادى از مفاهيم پيچيده‌اى است كه در طول سده‌هاى گذشته در بسيارى از حوزه‌هاى سياسى و غيرسياسى در مورد آن بحث شده است، اما آنچه باعث مى‌شود كه آزادى از جمله اصول اساسى دموكراسى محسوب شود، اين است كه برخى از آزادى‌ها با دموكراسى ارتباط زيادى دارند.

در واقع در قلمرو حكومتهاى خودكامه نيز ممكن است شهروندان از آزادى‌هاى بسيارى برخوردار باشند، اما آزادى‌هاى سياسى مانند آزادى در رأى دادن و نامزد شدن براى تصدى مناصب مختلف، آزادى بيان، آزادى تشكيل احزاب، آزادى مطبوعات و هر گونه آزادى كه به طور مستقيم يا غيرمستقيم مربوط به اداره امور اجتماعى، تعيين خطمشى‌ها و تصميم‌گيرى‌هاى اساسى جامعه شود، فقط در حوزه حكومتهاى دموكراتيك رعايت مى‌شود.

حاكميت مردم: يكى ديگر از اصول اساسى دموكراسى، حاكميت مردم است. مفهوم اصلى حاكميت مردم اين است كه حكومتها قدرت و اقتدار خود را از منبع ديگرى جز خواست و رضايت عامه مردم به دست نمى‌آورند و مردم مى‌توانند در صورت لزوم‌