مجموعه مقالات دومين همايش مردمسالارى دينى - جمعى از نويسندگان - الصفحة ٣٣٧
آزادى و خطوط قرمز در نظامهاى مردمسالارى
محمدرضا مرندى[١]
مقدمه
يكى از شاخصههاى نظامهاى دموكراتيك و مردمسالار، وجود آزادى در اشكال مختلف آن از جمله آزادى فعاليتهاى سياسى است اما از آنجايى كه قاعدتاً آزادى نيز مانند ديگر مفاهيم اجتماعى بايد حد و حدود مشخصى داشته باشد به طور طبيعى بحث خطوط قرمز نيز مطرح مىشود. بر همين اساس يكى از مسائلى كه در تعيين حدود آزادىهاى سياسى مطرح مىشود مسئله ضرورت يا عدم ضرورت وجود خطوط قرمز در فعاليتها و رقابتهاى سياسى است.
بحث درباره اينكه آيا اصولًا در فعاليتهاى سياسى، خط قرمز معنا دارد يا خير؟ اينكه آيا وجود اين حد و خط امرى مختص به نظامها و جوامع ايدئولوژيك و دينى است يا اينكه در ميان همه نظامهاى سياسى از جمله نظامهاى ليبرال دموكراسى- كه غير ايدئولوژيك تلقى مىشوند- مشترك است؟ و اينكه آيا ميان ماهيت خطوط قرمز و اصول و مبانى مشترك جوامع و نظامهاى سياسى ارتباط منطقى و تعريف شدهاى وجود دارد يا خير؟ از جمله مباحثى است كه در محافل علمى و سياسى مطرح است. ما در اين نوشتار، با بررسى
[١] - عضو هيئت علمى دانشگاه شهيد بهشتى