مجموعه مقالات دومين همايش مردمسالارى دينى - جمعى از نويسندگان - الصفحة ١٧٩
دليل به آمارتياسن تعلق گرفت كه او نشان داد دموكراسىها هرگز با قحطى مواجه نمىشوند. در نهايت اطلاعات دقيقتر و شواهد اوليه حاصل از تحقيقات نشان مىدهد كه از ارزشگذارى و فهم اغلب يكسانى در كليه فرهنگهاى دنيا نسبت به دموكراسى وجود دارد. اين امر در حدود دو سوم يعنى ٦٩ درصد از آفريقايىها، همچنين كشورهاى كمونيستى سابق كه اكنون در حال مذاكره براى پيوستن به اتحاديه اروپا مىباشند و حتى در ميان كشورهاى اسلامى به چشم مىخورد.
در واقع انجام تحقيقات اخير در خاورميانه نشان مىدهد حمايت از دموكراسى در ميان افرادى كه گرايشهاى شديد اسلامى دارند لزوماً كمتر نيست. با اين بيان شواهد در حال رشد همگى نشان مىدهد كه دموكراسى در حال تبديل به يك ارزش جهانى است.[١]
حقيقت و گوهره دموكراسى
در مورد اينكه حقيقت دموكراسى چيست اختلافنظرهاى جدى وجود دارد. آنتونى آربلاستر مىگويد: در اين باره كه دموكراسى چيست، اين اصطلاح چه معنايى دارد و چه معنايى داشته ترديدهاى فراوانى بر اين شيوه سايه افكنده است. زيرا دموكراسى بيش از آنكه يك واقعيت باشد يك مفهوم است هيچ نوع معناى دقيق و مورد توافقى ندارد. دموكراسى معناى بسيار متفاوت و مفاهيم ضمنى متعددى در تاريخ طولانى خود داشته و امروزه در بستر نظامهاى اجتماعى و اقتصادى گوناگون به گونههاى متفاوت درك مىگردد.[٢]
اختلاف نظر و ابهام درباره دموكراسى در طول تاريخ دليل وجود انواع دموكراسى است. ديوهلد در كتاب خود به ٩ نوع دموكراسى اشاره دارد. برحسب اينكه آيا اساس دموكراسى حكومت اكثريت است يا حكومت قانون شكل دموكراسى فرق مىكند. برحسب اين كه مردم مستقيماً يا به طور غيرمستقيم در سياست و حكومت مشاركت
[١] - آر بلاستر، آنتونى، دموكراسى، حسن مرتضوى، تهران، آشيان، ١٣٧٩، ص ١٤.
[٢] - بشيريه، حسين، درسهاى دموكراسى براى همه، تهران، موسسه پژوهشى نگاه معاصر، ١٣٨٠، صص ٦- ١٧٥.