«تمام كارهاى نيك و جهاد در راه خدا، در برابر امر به معروف و نهى از منكر، چونان قطره‌اى بر درياى مواج پهناور است ... وما الاعمال البر كلّها و الجهاد في سبيل الله عند الامر بالمعروف و النهي عن المنكر الا كنفثة في. بحر لُجِّيٍّ»[١]

ايشان يكى از دلايل سقوط و انحطاط اجتماع را ترك امر به معروف و نهى از منكر به عنوان يك آسيب ذكر مى كند و مى‌فرمايد:

«ظَهَرَ الفَسادُ فلامُنْكِرٌ مُغَيِرٌ وَلا زاجرٌ مُزْدَجرٌ. أفَبِهذا تُريدونَ انْ تُجاوِرُوا الله فِي‌دارِ قُدْسِهِ وَ تكونُوا اعَزَّ أوليائِهِ عنده؟ هَيْهاتَ! لَا يُخْدَعُ اللهُ عَنْ جَنَّتِهِ وَ لا تُنَالُ مَرْضَاتُهُ الّا بطاعَتَه‌؛ فساد آشكار شد، نه كسى باقى‌مانده است كه كار زشت را دگرگون كند و نه كسى كه از نافرمانى و معصيت بازدارد. شما با چنين وضعى (رفتار ناپسند و جامعه بيمار) مى‌خواهيد در خانه قدس الهى و جوار رحمت پروردگار قرار گيريد؟ و عزيزترين دوستانش باشيد؟ هرگز خدا را نسبت به بهشت جاويدانش نمى‌توان فريفت و جز با عبادت، رضايت او را نمى‌توان به دست آورد ...»[٢]

يكى از راه‌هاى عملى مبارزه با انحرافات اجتماعى امر به معروف و نهى از منكر است.[٣] امام على (عليه‌السلام) در حساس‌ترين لحظات زندگى يعنى در بستر شهادت به عنوان چكيده دانش‌خود به فرزندانش امام حسن و امام حسين (عليه‌السلام) مى‌فرمايد:

«لاتُتْرَكُوا الامر بالمعروف و النهي عن المنكر فَيُولّي عليكم شِرارَكم ثُمَّ تَدْعُونَ فلا يُستَجابُ لكم‌؛ امر به معروف و نهى از منكر را ترك نكنيد كه در اين صورت اشرار شما، بر

[١] - نهج البلاغه، حكمت ٣٧٤.

[٢] - همان، خطبه ١٢٩.

[٣] - محمدى رى‌شهرى، محمد، رمز تداوم انقلاب در نهج‌البلاغه، قم: مهر، بى تا.

ص ٨٢. از ديدگاه نهج‌البلاغه تداوم حركت تكاملى و رفاه هر ملت در ارتباط مستقيم با ريشه‌كن ساختن بيمارى‌هاى اجتماعى است. هرچند در فرهنگ اسلامى امر به معروف و نهى از منكر مسئولان با عنوان« النصيحة لائمة المسلمين» مطرح است. اما در جوامع معاصر با توجه به پيچيدگى بافت اجتماع و حكومت و وجود دستگاه‌هاى عريض مديريتى، انجام اين دو فريضه مهم نيازمند ملاحظات خاص در عرصه مديريتى جامعه از يكسو و بيان راهكارهاى عملياتى آن از سوى ديگر است.