مجموعه مقالات دومين همايش مردمسالارى دينى - جمعى از نويسندگان - الصفحة ١٩٧
شيعيان هم در نقطه مقابل بر هويتى اصرار مىورزند كه در زمان صدام از ترس تعقيب و گريزها براى مدتها ناچار به سركوبى آن بودند. در دوره صدام شيعيانى كه از جناح قدرت محروم بودند، اجازه انجام مناسك دينى خود از جمله زيارت حرم امام على (ع) در نجف را نداشتند و از شركت آنان در روند ايجاد عراق جديد مانع وجود داشت. با اين حال رويدادهايى كه پس از اشغال رخ داد، آشكار ساخت كه اسلام به شكلى پايدار در جامعه عراق ريشه افكنده است و اسلامگرايان (سنى و شيعه) نيرويى قدرتمند و سرنوشتساز را در موازنه جديد قدرت تشكيل مىدهند. به رغم كارشكنى امريكايىها در انتخابات عراق واشنگتن مجبور شد به فراخوانهاى آيتالله سيستانى به نفع برگزارى انتخابات گوش فرا دهد. نتيجه اين اقدام نشان داده است كه جنبشهاى اسلامگرا عوامل كليدى در صحنه عراق هستند و نقش مرجعيت، تعيينكنندهترين عامل در آينده عراق با اكثريت شيعيان است.[١]
مجله نيويورك تايمز در مقالهاى با عنوان «يك دموكراسى اسلامى براى عراق» به نقش آيتالله سيستانى در عراق اشاره داشته اين سؤال را مطرح مىكند كه آيا دموكراسى اسلامى واقعاً امكانپذير است؟ اين مقاله به اين نكته اشاره دارد كه آيتالله سيستانى تأكيد مىورزيد كه مجلس مؤسسان (براى تدوين قانون اساسى) عراق بايد از طريق انتخابات مستقيم مردم تشكيل شود. وى با صدور فتوايى از همه مردان و زنان خواست در انتخابات شركت كنند. وى انجام اين قبيل وظايف مذهبى را نظير روزهدارى واجب مىشمارد. به گفته آيتالله سيستانى وظيفه شيعيان است كه از منافع سنىها و مسيحيان حمايت كنند.
اين اقدام مرجعيت شيعه كه حركتى دموكراتيك است، نويسنده را با اين سؤال مطرح مىكند كه در غرب گفته شده است كه در دموكراسىها دين و سياست با هم جمع نمىشوند. اغلب به ما گفته مىشود كه اسلام به هيچ وجه با دموكراسى سازگار نيست.[٢]
[١]
. democracy without choice, asia times, ١, sep, ٥٠٠٢
[٢] - احرارى، احسان، دمكراسى بدون گزينش، آسيا تايمز، ١ سپتامبر ٢٠٠٥.