سكولاريسم‌[١] يكى از ويژگى‌هاى اساسى و سرنوشت‌ساز فرهنگ، تمدن و نظامهاى سياسى جهان غرب در يكى دو سده گذشته بوده و هست و بازتابهاى بسيار فراوانى در حيات سياسى و اجتماعى اين‌گونه نظامها برجاى گذاشته و به‌طور اجمالى باعث انزواى نقش مذهب و خنثى نمودن حضور عينى آن در اين عرصه‌ها گشته است. در واقع، سكولاريسم از مهم‌ترين معدّات ليبرال دموكراسى در انديشه و عمل بوده و هست.

«سكولر»[٢] به معنى دنيوى يا آنچه كه مربوط به اين جهان خاكى است، مشتق از كلمه «سكولوم»[٣] به معنى امور اين دنياست، سكولاريسم به معناى دنياپرستى يا اعتقاد به اصالت امور دنيوى و رد آنچه غير آن است به كار رفته است. همچنين براى سكولاريسم مترادف‌هاى بسيارى مانند: علمانيت و لادينى (به عربى)، دنياويت و گيتى‌گرايى، اصالت امور دنيوى، عرفى شدن، دنيا پرستى، جدا انگارى دين و دنيا، غير مقدس و غير روحانى، افول دين، همنوايى با اين دنيا، رهايى جامعه از قيد دين و در معانى عقلانيت، علم‌گرايى، نوگرايى و مدرنيسم و اين جهانى، جابجايى باورها و نهادهاى دينى، تقدس‌زدايى از عالم و جامعه و ... ذكر شده است.

با توجه به هم‌پيوندى تام ليبرال دموكراسى و سكولاريسم، بايد اذعان كرد كه برخى انديشه‌ها و نظريه‌هاى معرفتى بر زمينه‌سازى و پيدايش و تحقق آنها كاملًا مؤثر بوده‌اند كه بعضى از آنها به شرح زير است:

انديشه قداست‌زدايى: بر مبناى اين انديشه فرد و جامعه سكولار به امر مقدس اعتقاد و اعتنا ندارد و اعتقاد به امر مقدس كه يكى از مشتركات همه اديان است در فرايند سكولاريزاسيون فاقد حرمت و ارزش معنوى گرديد و در برابر آن، آنچه صرفاً ارزش دنيوى و مادى دارد، اهميت و ارزش يافت.

سيانتيسم و تعامل آن با پوزيتويسم: براساس اين باور- يا اصالت علم- گزاره‌ها فقط

[١] -Secularism .

[٢] -seculaire به زبان فرانسوى وsecular به زبان انگليسى.

[٣] -saeculam