مخالف، برابرى سياسى گروه‌هاى اجتماعى از لحاظ دسترسى به قدرت، امكان تبديل اقليت‌هاى فكرى به اكثريت از طريق تبليغ نظرهاى گروهى، استقلال قوه قضاييه در جهت تضمين آزاديهاى مدنى افراد و گروه‌ها، تفكيك قوا يا استقلال حداقل سه قوه از يكديگر، امكان ابراز مخالفت سازمان‌يافته و وجود گروه مخالف قانونى.

بنابراين، دموكراسى حكومتى است كه در آن اساساً حق حاكميت حق اختصاصى به حساب نمى‌آيد و در نتيجه غير از مردم هيچ فردى به تنهايى از حق حاكميت برخوردار نمى‌شود. لذا در اين نظريه مردم حاكمان اصلى معرفى مى شوند و از اين‌رو «منافع مردم»، هدف اصلى نظام دموكراسى تلقى مى‌شود. نظريه دموكراسى به‌منظور طراحى ساز و كارهاى مناسب براى اعمال حاكميت مردم در راستاى منافع فردى آنان از دو ابزار مهم بهره مى‌گيرد: رأى اكثريت و اصل نمايندگى.[١]

ب/ ٣. ليبرال دموكراسى؛

با تركيب مؤلفه ليبراليسم و دموكراسى مفهوم مركب ليبرال دموكراسى به دست مى‌آيد كه مهم‌ترين نظريه نظام سياسى مبتنى بر عقل فردى، نظريه «ليبرال دموكراسى» است. آنچه امروز به‌عنوان دموكراسى- چه به مثابه نوعى حكومت و چه به مثابه فلسفه زندگى- شناخته شده است حاصل و ميراث مستقيم دموكراسى يونان، كه خود بر نابرابرى استوار بوده است نمى‌باشد. بلكه محصول تحولات مختلفى است كه بعد از قرون وسطا در حوزه‌هاى مختلف سياسى، اجتماعى، اقتصادى و تكنيكى پديد آمد. مهم‌ترين اين تحولات عبارتند از: تحولات علمى- تكنيكى، مبارزه با پادشاهى‌هاى مطلقه، زير سؤال رفتن باورهاى مذهبى و جنبش اصلاح دين، طرح نظريه قرارداد اجتماعى و تصنعى بودن دولت، طرح نظريه سيستم اقتصادى بازار آزاد و گسترش تجارت، انديشه مالكيت خصوصى، پيدايش مفهوم شهروندى و مشاركت سياسى، تمركززدايى از دولت و باور نهايى به خردمندى و توانايى‌

[١] - ميراحمدى، منصور؛ اسلام و دموكراسى مشورتى، تهران، نشر نى، ١٣٨٤، ص ٢٥٣.