مسأله پيوند و رابطه دين و دموكراسى محور بسيارى از مباحث نظرى درباره جمهورى اسلامى به ويژه در سالهاى اخير بوده است. انديشه‌گران حوزوى و دانشگاهى از زواياى مختلف و با رويكردهاى متفاوت و گاه متعارض و متناقض به بررسى اين موضوع پرداخته‌اند. مواضع و ديدگاه‌هاى بيان شده طيف گسترده‌اى از انكار و امتناع ذاتى اين رابطه تا وجوب و عينيت آن را در برمى‌گيرند. اصطلاح مردمسالارى دينى چند سالى است كه در ادبيات سياسى ايران رايج شده و مباحث فراوانى را به خود اختصاص داده است. نقطه عزيمت و محور مشترك اين مباحث، پيوند و عدم پيوند دموكراسى و دين مى‌باشد و در نتيجه به طرح و اثبات سازگارى دين و دموكراسى يا ناسازگارى اين دو با هم حكم كرده‌اند. در اين مقاله، نويسنده بر آن است تا تلازم منطقى ميان دموكراسى و سكولاريزم را رد كند و نشان دهد كه نه سكولاريزم از اصول دموكراسى مى‌باشد و نه دين با دموكراسى ناسازگار است.

مفهوم دموكراسى‌

دموكراسى واژه‌اى يونانى و به معناى حكومت مردم است. هنگام مقايسه آن با

[١] - عضو هيأت علمى دانشگاه بوعلى همدان.