از منظر قرآن و نهج‌البلاغه غفلت از ارزش‌هاى دينى و خودباختگى در برابر ارزرش‌هاى مادى، آسيب‌هايى را متوجه افراد و جامعه مى‌كند و در اينجا به ذكر نمونه‌هايى از منظر قرآن و نهج‌البلاغه مى‌پردازيم.

٢. ١. ١. زندگى مشقت بار

ذكر و ياد خدا بزرگ‌ترين ارزش در انديشه‌دينى است. بى‌اعتنايى به اين ارزش، زندگى فردى و اجتماعى را با سختى‌هايى همراه خواهد كرد. قرآن در اين مورد مى‌فرمايد:

«و مَن أَعْرَضَ عن ذِكري فانَّ لَه معيشهً ضنكاً و نحشرُهُ يوم القيامهِ أعْمي؛ هركس از ياد من دل بگرداند در حقيقت زندگى تنگ و سختى خواهد داشت و در روز رستاخيز او را نابينا محشور مى‌كنيم.»[٢]

علامه طباطبايى (ره) در تفسير اين آيه آورده‌اند:

اگر خداوند فرموده است كسى كه از ذكر من اعراض كند معيشت ضنك يعنى تنگ دارد، براى اين است كه هركس خدا را فراموش كند و با او قطع رابطه نمايد، ديگر چيزى غير از دنيا نمى‌ماند كه به آن دل ببندد و آن را مطلوب يگانه خود قرار دهد، در نتيجه همه كوشش‌هاى خود را منحصر در آن مى‌كند و فقط به اصلاح زندگى دنيايى‌اش مى‌پردازد و روز به روز آن را توسعه بيشترى مى‌دهد به تمتع از آن سرگرم مى‌شود و اين معيشت او را آرام نمى‌كند، چه كم باشد چه زياد ... بدون اينكه اين آزمندى و تشنگى‌اش به جايى منتهى شود. پس چنين كسى دائماً در فقر و تنگى به سر مى‌برد و هميشه دلش علاقه‌مند به چيزى است كه ندارد و همواره در اضطراب و ترس است.[٣]

در تفسير نمونه در ذيل آيه ١٢٤ طه مى‌خوانيم كه تا اينجا سخن از فرد بود، هنگامى كه به جوامعى كه از ياد خدا روى گردانيده‌اند وارد شويم، مسأله از اين وحشتناك‌تر خواهد

[١] - نهج البلاغه: خطبه ٢٣٣.

[٢] - طه: ١٢٤.

[٣] - تفسير الميزان: ص ٢٢٥.