مجموعه مقالات دومين همايش مردمسالارى دينى - جمعى از نويسندگان - الصفحة ٢٨٦
الف/ ٢. عدالتخواهى؛
غايت نظام سياسى از جمله مسائل با اهميت در فلسفه سياسى است و در هر مكتب و نظريهاى به اين مهم پرداخته شده است. در نظريه مردمسالارى دينى هدف و غايت نهايى از تشكيل جامعه سياسى را بايد در قرآن و سنت پيامبر (صليالله و عليهو آله) جست. در سوره شورى آيه ١٥ خداوند خطاب به حضرت محمد (صليالله و عليهو آله) مىفرمايد بگو: «وَ امِرْتُ لأعْدِلَ بَيْنَكُمُ[١]، به من دستور داده شد كه بين شما به عدالت حكم كنم.» لذا غايت در مردمسالارى دينى اقامه عدل و داد است و فرق مابين دولت اسلامى و غيراسلامى اين است كه عدالت برقرار شود.[٢] در غرب زمانى كه دولت و قدرت سياسى از مرز خود فراتر مىرود، تصور مىشود كه قدرت و سياست به سمت توتاليتريسم رفته است، اين قدرت مطلقه در اسلام «ظلم»، و آنچه ضد قدرت مطلقه است، «عدالت» خوانده مىشود، نه «آزادى». بدين ترتيب عدالت جاى دموكراسى و اخلاق و معنويت را پرمىكند.[٣] لذا عدالت در فلسفه سياسى اسلام جايگاه تعيين كنندهاى دارد. روح عدالتخواه اسلام، فردگرايى ليبرالى و برابرىخواهى محدود و مبهم دموكراسى را برنمىتابد. در اسلام اگر عدالت برقرار شود، وضعيت مطلوب سياسى، اقتصادى و اجتماعى بهدست آمده و پيگيرى مستقل آزادى در اين شرايط بىمعنا خواهد بود. چراكه، هدف غايى دين در وضع استقرار عدالت حاصل مىشود و وراى استقرار قسط و عدل در نظام سياسى- اجتماعى اسلام هدفى ديگر متصور نيست. قرآن بهعنوان اساسىترين متن در اسلام علت وجودى دين را در حوزه جامعه و سياست استقرار عدل مىداند؛ «لَقَدْ أرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَ أنزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتَابَ وَ الْمِيزَانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ»[٤]،
[١] -\i شوري/ ١٥:[ فَلِذَلِكَ فَادْعُ وَاسْتَقِمْ كَمَآ امِرْتَ وَلَا تَتَّبِعْ أهْوَآءَهُمْ وَ قُلْ آمَنْتُ بِمَآ أنزَلَ اللهُ مِن كِتَابٍ وَ امِرْتُ لأعْدِلَ بَيْنَكُمُ اللهُ رَبُّنَا وَرَبُّكُمْ لَنَآ أعْمَالُنَا وَلَكُمْ أعْمَالُكُمْ لَا حُجَّهَ بَيْنَنَا وَ بَيْنَكُمُ اللهُ يَجمعُ بينَنا وَ إلَيْهِ الْمَصِيرُ]\E
[٢] - امام خمينى؛ همان؛ ج ١١، ص ١٣٦،( ٨/ ١٠/ ٥٨)؛ بيانات امام خمينى در جمع پرسنل شهربانى جمهورى اسلامى شهرستان يزد؛ نيز ج ٤، ص ١٣،( ١١/ ٩/ ٥٧)؛ بيانات امام خمينى در مورد اهميت و نتايج قيام لله در پاريس.
[٣] - روآ، اليويه؛ تجربه اسلام سياسى؛ ترجمه حسن مدير شانهچى و حسين مطيعى امين؛( تهران: انتشارات بينالمللى الهدى، ١٣٧٨)؛ ص ١٢.
[٤] -« ما پيامبران خويش را با دليلهاى آشكار فرستاديم و با آنان كتاب و ميزان سنجش حق و باطل نازل كرديم تا مردم عدالت را بپاى دارند»، الحديد/ ٢٥.