مثال بيتهام وبويل در كتاب دموكراسى چيست؟ كه به سفارش يونسكو نوشته‌اند، همين ادعا را دارند. آنها هرگونه تلاش براى استقرار دموكراسى، بدون وجود ليبراليزم را محكوم به شكست مى‌دانند.[١] در برابر اين ديدگاه افرادى مانند آربلاستر معتقدند، بين اين دو ضرورتاً پيوندى وجود ندارد. زيرا ليبراليزم در برابر توتاليتار يانيسم و دموكراسى در مقابل خودكامگى است و حتى امكان دارد كه يك حكومت اقتدارگرا براساس اصول ليبرالى عمل نماييد و يك حكومت دموكراتيك، توتاليتر باشد.[٢]

برخى ديگر نيز اين تفكيك را كاملا منطقى مى‌دانند و اين باور را كه ليبراليزم لازمه دموكراسى است، رد مى‌كنند و آن را نادرست مى‌دانند و حتى شكل‌گيرى جامعه دموكراتيك دينى را فرآورده چنين انفكاكى مى‌دانند.

جامعه دموكراتيك دينى، جامعه‌اى [است‌] برخاسته از انفكاك منطقى دموكراسى و ليبراليسم. مخالفان دموكراسى دينى چنين قياسى در سر مى‌پرورانند كه دموكراسى عين ليبراليسم يا لازمه آن است و لذا ديندارى با دموكراسى قابل جمع نيست. اما مقدمه اول سقيم است و لذا قياس آن عقيم.[٣]

٣) مردمسالارى يك ارزش محض و مطلق است‌

در اين باور به مردمسالارى، دموكراسى خود در مقام يك ايدئولوژى عمل مى‌نمايد و داراى سلسله و نظام ارزش‌گذارى ويژه خود است و هرگونه مناسبات ارزشى ديگر مانند ليبراليسم يا سوسياليسم و اسلام را نفى مى‌كند. دموكراسى در اين قرائت، دموكراسى محض ناميده مى‌شود. در اين معرفت‌شناسى از مردمسالارى، مردمسالارى هدفى در خود تلقى مى‌گردد و قطع نظر از هر پيامدى، ذاتاً اصالت دارد.

... رهيافت دوم با مردمسالارى از زاويه فلسفه اجتماعى و ارزش‌هاى خاصى كه آن‌

[١] - ديويد بيتهام وكوين بويل، دموكراسى چيست؟، ترجمه شهرام تبريزى، جلد دوم، تهران: نشر ققنوس، ١٣٧٩، ص ٣٦.

[٢] - اربلاسترانتونى، ظهور و سقوط ليبراليزم غرب، ترجمه عباس مخبر، تهران: نشر مركز، ١٣٦٨، ص ١١٥.

[٣] - سروش، عبدالكريم، مدارا و مديريت، تهران: نشر صراط، ١٣٧٦، ص ٣٢٢.