است. برخلاف حزب عدالت و توسعه، محمد ششم پادشاه مراكش را به عنوان اميرمؤمنان و مقام ارشد بى‌چون و چراى مذهبى به رسميت نمى‌شناسد و خود را از بازى سياسى دور نگه مى‌دارد.

دو گروه «عدالت و توسعه» و «عدالت و معنويت» به رغم اينكه نقاط مشترك دارند كه همان نام اسلام‌گرايى است ولى در زمينه‌هاى سياسى در نقطه مقابل هم هستند. اما فراتر از احزاب «عدالت و توسعه» اسلام‌گرايانى هستند، كه بيشتر در زمينه امنيتى نگران‌كننده‌اند. اين گروه‌ها شامل سلفى‌ها و وهابى‌هايى مى‌باشند كه ١٢ نفر از آنها در عمليات كازابلانكا كه منجر به كشته شدن ٥٠ نفر شد، شركت داشتند.[١]

اندونزى‌

آنچه باعث مطرح شدن اسلام در اندونزى بزرگ‌ترين كشور مسلمان جهان كه داراى ٢٤٠ ميليون سكنه، كه ٩٠ درصد مسلمان هستند شده است، رشد جنبه سياسى اسلام است كه امروزه حزب عدالت و رفاه‌

( PGP )

نمايانگر آن است. اين حزب اولين بار در انتخابات ١٩٩٩ مطرح شد كه طى آن ٥/ ١ درصد آرا را از آن خود ساخت. اين حزب در سال ٢٠٠٤ ميلادى ٥/ ٧ درصد آرا را كسب كرد و با ٤٥ نماينده خود به هفتمين حزب در مجلس اندونزى كه داراى ٥٥٠ عضو است تبديل گرديد.

امروز در رأس تمام مسائل نقشى است كه اسلام در اندونزى كه براساس قانون اساسى لائيك و چند دينى است ايفا مى‌كند يا بايد ايفا نمايد، نقشى كه در تاريخ به عنوان يك نقش هويتى تعريف شده است. البته امروز در سايه محرك‌هاى مختلف كه بخشى از آن خودجوش و برخى نيز توسط اسلام‌گرايى بين‌المللى و اقتضاى سياسى صورت گرفته، مى‌خواهد اين مجمع الجزاير وسيع (١٣ هزار جزيره) را به عنوان دارالسلام معرفى نمايد.

با اين حال، همانگونه كه رهبران حزب «عدالت و رفاه» اذعان دارند، امكان نخواهد

[١] - چهره هاى شادمان اسلام، نيوزويك، ٢٧ دسامبر ٢٠٠٣.