مجموعه مقالات دومين همايش مردمسالارى دينى - جمعى از نويسندگان - الصفحة ٣٠٠
به معناى مردم و «كراتوس» به معناى حكومت است، در اين شكل از حكومت قدرت سياسى در دست عده فراوانى قرار دارد.[١] لذا در اصطلاح يونانى به معناى حكومت مردم است. به لحاظ تاريخى اولين نشانهها و مظاهر دموكراسى را متعلق به دولت- شهرهاى يونانى در قرن چهارم پيش از ميلاد مىدانند. در آتن- به عنوان مهد دموكراسى- شهروندان معمولًا در آگوارا ميدان عمومى شهر اجتماع كرده و هر موضوعى كه مربوط به شهر بود را به بحث گذارده و در مورد آن تصميم مىگرفتند. براى شهروندان شركت كننده در اين اجتماع حق برابر وجود داشت و همه آنان حق مشاركت در گفتگوها و تصدى مناصب اجرايى را داشتند. براى وضع قوانين با مردم مشورت شده و موضوع مورد بحث به رأى عمومى گذاشته مىشد. اين رأى موجد مقررات مدنى شده و بر حكومت و قوانين مدنيّه حكمروا بود.[٢]
دموكراسى آتن، دموكراسى مستقيم بود كه همه شهروندان براى اعمال حق خويش ناگزير به شركت در آن بودند و در يك اجتماع عمومى نظرات خود را اعلام مىكردند. از اينروست كه دموكراسى يونان همواره حكومت مردم توسط مردم تعريف شده است.[٣] دموكراسى يونانى عمر چندان طولانىاى نداشت و با افول تمدن يونان، عمر دموكراسى نيز بهسر آمده و در دورههاى بعد، يعنى در امپراتورى سالار روم و در دوره قرون وسطا از انديشه و نهادهاى دموكراتيك چندان خبرى نبود و مفهوم مردم- حتى به معناى يونانى آن- نيز مطرح نبود. در يونان باستان از منظر انديشمندان شهيرى چون افلاطون و ارسطو و نيز در آغاز استفاده مجدد از اين كلمه در قرن هيجدهم استفاده كنندگان با چيزى كه آن را دموكراسى مىخواندند، مخالف بودند و حكومت دموكراسى را مطلوب جامعه نمىشمردند.
دموكراسى بهعنوان يك اصطلاح توصيفى مىتواند با حكومت اكثريت مترادف قلمداد شود، چرا كه مردم به ندرت اتفاق آرا دارند. مسائل جنجالى مربوط به حكومت اكثريت به
[١] -
Encyclopedia, Britanica, vol: ٤, USA: Micropedia, ٦٨٩١. p. ٥.
[٢] - دوكلانژ، فوستر؛ تمدن قديم، ترجمه نصرت الله فلسفى، بىم، بىن، ١٣٠٩، ص ٣٣٦.
[٣] -
International encyclopedia the social science, edited by, vol: ٤, The Macmillan company and the free press. ٨٦٩١. P. ٥١١.