مجموعه مقالات دومين همايش مردمسالارى دينى - جمعى از نويسندگان - الصفحة ٢٥٦
عمومى نيز از اصولى است كه بازتاب دهنده دقيق تداوم نظام مردمسالارى است. در واقع رضايت شهروندان در تبعيت از سياستگذارىهاى حكومت و مشاركت مستمر آنها در تصميمگيرىهاى اساسى بسيار مهم است. البته در نظامهاى دموكراتيك معاصر كه مبتنى بر نظام نمايندگى است، مشاركت و رضايت عمومى هيچگاه به معنى مشاركت و رضايت همه شهروندان نيست، بلكه اعتبار در اين موارد رأى اكثريت است.
با توجه به آنچه در مورد برابرى، آزادى و حاكميت ملى در انديشههاى سياسى اسلامى گفته شد و با بررسى مختصر منابع اصلى اسلامى مىتوان دريافت كه در سياست و حكومت اسلامى نيز مشاركت مردم نقش اساسى دارد و از وظايف تمام مسلمانان است. در آيات قرآن كريم موارد متعددى در مورد كرامت نوع انسان، خليفهالله بودن انسان، امانتدار خداوند بودن، اختيار و مسئوليتپذيرى انسان و ... آمده است كه همه حاكى از خوشبينى و اعتماد الهى به انسان است. به همين علت از انسان خواسته شده است كه خود در تعيين سرنوشت و مقدرات سياسى خود شركت كند. از سوى ديگر به پيامبر اسلام (صليالله و عليهو آله) و همه حاكمان توصيه شده كه امور عمومى را با مشورت انجام دهند: «وشاورهم في الامر»[١]
علاوه بر اين، مفهوم بيعت در اسلام به معنى احترام به رأى مردم و رضايت ايشان نسبت به حكومت است. در واقع مىتوان گفت از آنجا كه درگذشته شرايط و امكانات رأىگيرى وجود نداشته، اسلام با قرار دادن بيعت، زمينه مشاركت مردم در امور و اعلام رضايت ايشان از حاكمان را فراهم آورده است.[٢] براساس همين موارد است كه در قانون اساسى جمهورى اسلامى ايران نيز اصول متعددى به مسأله شورا، مجلس شوراى اسلامى، همهپرسى و انتخابات اختصاص داده شده و زمينه مشاركت مردم در انتخاب رهبران و تصميمگيرىهاى مهم فراهم شده است.
قانونگرايى: يكى ديگر از اصول اساسى مردمسالارى، قانونگرايى يا رعايت قانون
[١] - آلعمران: ١٥٩.
[٢] - ر. ك: موسويان، ١٣٨١.