محبوبيتى كه دموكراسى در سده‌هاى اخير به ويژه در سده بيستم پيدا كرده است، بى‌سابقه مى‌باشد. تا جايى كه كمتر سياستمدار و حتى انديشمندى حاضر مى‌شود آن را به كلى رد كند. حتى مستبدترين نظامهاى سياستى مى‌كوشند با اتخاذ برخى از نمادهاى آن، از جمله تشكيل مجلس و انجام انتخابات صورى، حكومت خود را دموكراتيك وانمود كنند. البته تفسيرهاى دموكراسى از يونان باستان تاكنون بسيار متنوع بوده است. به تعبير ديويد هلد «تاريخ انديشه دموكراسى بغرنج و تاريخ دموكراسى‌ها گيج كننده است».[١] هر فرهنگ و جامعه‌اى، معناى خاصى را از آن اراده مى‌كند. «همين حالا دموكراسى انگليسى و امريكايى با دموكراسى فرانسوى يا ايتاليايى و حتى ايرلندى فرق دارد.»[٢]

مدلهاى دموكراسى‌

بررسى مفهوم و الگوهاى گوناگون دموكراسى نشان مى‌دهد كه ملاك و معيار اين گونه پردازى‌ها و تقسيم‌بندى‌ها شاخصه‌هاى تجلى يافته انواع حكومت‌هاى مبتنى بر دموكراسى و يا تأثير و نفوذ برخى نظريه‌ها در حكومت‌هاى دموكراسى بوده است. با اين توضيح به بررسى مدلهاى مختلف دموكراسى مى‌پردازيم و آنها را تشريح مى‌كنيم.

١. ديويد هلد

وى در كتاب مدلهاى دموكراسى به سال ١٩٨٧ تقسيم‌بندى منضبطى درباره انواع صورت‌هاى بروز يافته دموكراسى ارائه كرده است. مدلها و تقسيم‌بندى هلد از دموكراسى به قرار زير است:

دموكراسى كلاسيك: از ويژگى‌هاى اين دموكراسى مشاركت مستقيم شهروندان در

[١] - هلد، ديويد، مدلهاى دموكراسى، ترجمه عباس مخبر( تهران: روشنگران، ١٣٦٩)، ص ١٣.

[٢] - نصر، حسين، جوان مسلمان و دنياى متجدد، ترجمه مرتضى اسعدى( تهران: طرح نو، ١٣٧٤)، ص ٢٨٧.