مجموعه مقالات دومين همايش مردمسالارى دينى - جمعى از نويسندگان - الصفحة ٦٥
به دست نگردد ...».[١]
اين آيه يك اصل اساسى را بيان مىكند و آن اينكه جهتگيرى اقتصادى بايد به گونهاى باشد كه اموال و ثروت در دست رانتخواران متمركز نشود و در ميان آنها دست به دست نگردد. اگر جامعهاى به چنين دردى دچار شد و افرادى خاص به دليل مقام، منصب و برخوردارى از اطلاعات اقتصادى برتر و مقبوليت قادر شدند به امتيازات اقتصادى دست يابند، روز به روز فاصله طبقاتى بين صاحبان ثروت و مردم عادى بيشتر مىشود و اين نابرابرى اقتصادى به سلب اعتماد عمومى مىانجامد و حضور مردم را در صحنههاي اقتصادي و اجتماعي كمرنگو به عنوان يك آسيب جدي، حاكميت را تهديد ميكند.
٣. ٤. استضعاف
استضعاف به معناى ضعيف شمردن و ناتوان ديدن است. در مجمعالبحرين، ذيل ماده ضعف آمده است. الاستضعاف: وجدان الشيء ضعيفاً، شيء را ضعيف يافتن.
در قرآن از استضعاف به عنوان يك آفت كه مستكبران بر مستضعفان تحميل كردهاند، ياد مىشود:
«يقول الذّينَ اسْتُضْعِفُوا لِلَّذينَ اسْتَكْبَرُوا لولا أَنتم لَكُنّا مُؤمنين؛ كسانى كه ضعيف نگهداشته شده بودند به كسانى كه رياست و برترى داشتند، گفتند: اگر شما نبوديد قطعاً ما مؤمن بوديم.»[٢]
اميرالمؤمنين از مسأله استضعاف و ضعيف نگه داشتن مردم، به منزله يك آسيب ياد مىكند كه به فساد مىانجامد و سبب نابودى نظامهاى سابق گرديده است:
«فإنّما أهَلَكَ مَن كان قَبْلَكم أنَّهُم مَنَعُوا النّاسَ الحقَّ فاشتَرَوْهُ و أَخَذُوهُم بِالباطِلِ فَاقْتَدَوهُ؛ همانا ملتهايى پيش از شما به هلاكت رسيدند، بدان جهت كه حق مردم را نپرداختند
[١] -« دول» گرديدن و« دُولَه» چيزى( شيء) را گويند كه بين مردم دست به دست مىگردد. الميزان، ج ١٩، ذيل آيه ٧ حشر: شايد« دوله» اشاره به رانتخوارى باشد كه امروزه به صورت يك اصطلاح اقتصادى در آمده است و صاحبان مقام و قدرت از آن بهرهمند مىشوند.
[٢] - سبأ: ٣١.