يك نظام مردمسالار، با پايگاه اجتماعى مستحكم اقتصادى شكوفاست. اقتصادى كه در آن اكثر قريب به اتفاق جامعه از رفاه نسبى برخوردار باشند، اساساً با ثبات است. به عبارت ديگر، او بر اين باور است كه نه فقط بهبود اقتصاد شهروندان مهم است، بلكه اطمينان آنها از اينكه پايگاه اقتصادى‌شان را از دست نخواهند داد يا تغييرات ناگهانى اقتصادى بر آن تأثير نخواهد گذاشت نيز داراى اهميت است.[١]

با توجه به تهديدهاى ناشى از فقر و تنگدستى براى جامعه اسلامى، اميرالمؤمنين (عليه‌السلام) دستورهايى را به مالك براى جلوگيرى و مقابله با آن بيان مى‌كند.

«ثُمَّ ألله ألله في الطَّبَقَةِ السُّفلي مِن الَّذين لاحيلَةَ لَهُم، و المَساكين و المُحتاجين و أهل البُؤسَي و الزَّمْني ... و احْفَظْ لِلّه مَا استَحْفَظَك مِن حَقِّهِ فِيهم و اجْعَلْ لَهُم قِسْماً من بيتِ مالكَ و قِسْماً مِن غَلّاتِ صَوَافِيِ الإسلامِ في كلِّ بَلَدٍ ...؛ سپس خدا را! خدا را! در خصوص طبقات پايين و محروم جامعه كه هيچ چاره‌اى ندارند [و عبارت‌اند] از زمين‌گيران، نيازمندان، گرفتاران و دردمندان؛ همانا در اين طبقه محروم گروهى خويشتن‌دارى كرده و گروهى به گدايى دست نياز برمى‌دارند، پس براى خدا پاسدار حقى باش كه خداوند بر اين طبقه معين فرموده است.»[٢]

براساس آنچه گفته شد، حضرت على (ع) در زمينه تهيدستان به مالك مى‌گويد:

بخشى از بيت‌المال و محصولات زمين‌هاى غنيمتى اسلام را در هر شهرى به طبقات پايين اختصاص ده، زيرا براى دورترين مسلمانان همانند نزديك‌ترين آنان سهمى مساوى وجود دارد و تو مسئول رعايت آن مى‌باشى.

- مبادا سرمستى حكومت تو را از رسيدگى به آنان باز دارد.

- انجام كارهاى فراوان و مهم مانع انجام مسئوليت‌هاى كوچك‌تر تو نباشد.

- همواره در فكر مشكلات آنان باش و از آنان روى مگردان.

- براى اين گروه، از افراد مورد اطمينان خود كه خداترس و فروتن هستند فردى را انتخاب كن تا پيرامون زندگى آنها تحقيق و مسائل آنان را به تو گزارش دهد.

- از يتيمان خردسال و پيران سالخورده كه راه چاره‌اى ندارند و دست نياز برنمى‌دارند،

[١] - كيو بيستو، پيتر، انديشه‌هاى بنيادى در جامعه‌شناسى، ترجمه منوچهر صبورى، تهران: نشر نى، ١٣٧٨، ص ١٠٤.

[٢] - نهج البلاغه: نامه ٥٣.