مجموعه مقالات دومين همايش مردمسالارى دينى - جمعى از نويسندگان - الصفحة ٣١
در زبان عربى و فرهنگ دينى به جاى واژه آسيب از واژه
«آفت»
استفاده شده است. از اميرالمؤمنين (عليهالسلام) نقل شده است:[١]
آفة المُلوك سوءُ السيرَه، آسيب و آفت پادشاهان بداخلاقى است.- آفة المُلك ضَعفُ الحِمايَه، آسيب حكومت، پشتيبانى اندك از آن است.- آفة الرياسة الْفَخْر، آسيب رياست فخرفروشى است.- آفة العُمران جورُ السلطان، آسيب آبادانى ستم پادشاهان است.
هدف از اين پژوهش، مطالعه و شناخت مجموعهآفتها و كجروىهايى است كه بالقوه يا بالفعل نظام مردمسالار دينى را در حوزههاى اجتماعى، فرهنگى، اقتصادى و سياسى تهديد مىكند و مانع از دستيابى آن به اهدافش و بازگشت مجدد بحرانها مىشود.
استقراى آسيبشناسى نظام مردمسالار دينى در اين پژوهش استقراى ناقص است و مىتوان موارد ديگرى را نيز بر آن افزود. جهتگيرى كلى اين بحث، آسيبشناسى كارگزاران و خواص نظام مردمسالار دينى است.
١. آسيبشناسى اجتماعى[٢]
آسيبشناسى اجتماعى از جمله واژههايى است كه بسيارى، آن را در مفهومى مترادف با «كجروى» به كار بردهاند[٣] و تعبير «آسيب شناسى اجتماعى» نيز به عنوانى رايج براى مطالعه علمى و اجتماعى اين پديده شناخته شده است.
١. ١. قانونگريزى و امتيازخواهى
[١] - رك. به عبدالكريم بن محمدبنيحيى قزوينى به كوشش رسول جعفريان، بقا و زوال دولت در كلمات سياسى اميرمؤمنان( ع)
\iُ نظم الغُرَرو نَضْدُالدُرَر\E
ناشركتابخانه آيتالله مرعشى نجفى، كتاب نظم الغرر و نضد الدرر يكى از شرحهاى سودمند بر كتاب غررالحكم و دررالكلم عبدالواحد بن محمد تميمى آمدى( معاصر ابن شهر آشوب) است. كتاب غررالحكم مشتمل بر كلمات كوتاه اميرمؤمنان است كه براساس حروف الفبا تنظيم شده است. ر. ك مقدمه كتاب نظم الغرر.
[٢] -Social Pathology با توجه به شباهتكالبد انسانى با كالبد جامعه، اصطلاح آسيبشناسى اجتماعى عنوانى است براى مطالعه و ريشهيابى بىنظمىها و انحرافات در ارگانيسم اجتماع انسانى.
[٣] - على سليمى، محمد داودى، جامعهشناسى كجروى، قم: پژوهشكده حوزه دانشگاه، ١٣٨٠، ص ٢٣٣.