اصول فقه نوين - اراکی، محسن - الصفحة ٢٩٣ - ٢ نظريه شيخ اعظم انصارى(رحمه الله)

بر خلاف آنجا كه مخصّص لفظى نيست، كه در اين صورت مبناى تخصيص عام و خروج افراد مندرج تحت عنوان مخصّص، قطع به خروج آن‌ها از تحت عام و سقوط حجيت عام نسبت به آنهاست و چون مبناى عدم حجيت عام در مورد افراد مخصّص لبّى قطع و يقين به خروج آن‌ها از شمول عام است، فرد مشكوك‌المصداقيه عنوان مخصّص لبّى همچنان مشمول عموم عام خواهد بود؛ زيرا ملاك سقوط حجيت عام كه قطع به تخصيص است در مورد آن فرد محقق نيست و مانعى در برابر شمول حجيت عام نسبت به آن وجود ندارد.

- اشكال استاد شهيد (رحمه الله):

استاد شهيد بر اين تفصيل- بنا به توجيهى كه طبق فرموده ايشان به وسيله محققان متأخر از آن به عمل آمده- چنين ايراد مى‌گيرند:

لبّى بودن يا لفظى بودن مخصّص، تأثيرى در بقاى حجيت عام نسبت به فرد مشكوك المصداقيه مخصّص ندارد؛ زيرا مخصّص- خواه لفظى باشد و خواه لبّى- به عنوانى تعلّق گرفته است، و منشأ شك در شمول عام نسبت به فرد مشتبه، شك در مصداقيت آن است براى عنوان مخصّص كه موجب شك در حجيت عام است نسبت به فرد مشكوك المصداقيه و لبّى بودن مخصّص، قطعى بودن خروج عنوان مخصّص را نتيجه مى‌دهد نه قطعى بودن انطباق عنوان مخصّص بر مصداق، بنابراين، مشكوك المصداقيه بودن فرد براى عنوان مخصّص در موارد مخصّص لبّى، به‌رغم قطعى بودن خروج عنوان خاص، معقول و متصور است و مورد بحث نيز همين جاست‌[١].

[١] . همان، ص ٣٢٦.