اصول فقه نوين - اراکی، محسن - الصفحة ٣٤٧ - نظر مرحوم آخوند(رحمه الله)

هرچند عكس نقيض مذكور مدلول التزامى عقلى اصالةالعموم است نه مدلول مطابقى آن، امّا لوازم عقلى اصول لفظى- بر خلاف اصول عملى- حجت است، در مانحن‌فيه مى‌توان لازم آن را كه اصالةالتخصص و عدم‌التخصيص است به وسيله اصالةالعموم ثابت نمود.

البته بنابر شيوه اصطلاحى منتخب ما در اصول، لازم است در بحث جارى چنين تعبير شود، مقتضاى ظهور عام در اراده عموم (اصالةالعموم)، دلالت عام بر لازم خويش است كه همان نفى تخصيص و اثبات تخصص در موارد دوران امر بين التخصص و التخصيص مى‌باشد؛ بنابراين مورد بحث در اينجا اين است كه آيا لازم ظهور كه همان دلالت اصالةالعموم بر نفى تخصيص و اثبات تخصص است، حجت است يا خير؟

برگشت اين بحث نيز به اين است كه آيا موضوع حجيت ظهور لفظ است؟ يا مطلق دلالت لفظ اگرچه دلالت بالظهور نباشد؟ و نتيجه آن، حجيت لوازم ظهور يا به تعبيرى ديگر حجيت لوازم غير بينه كلام است.

جمهور محققان اصولى، حجيت لازم اصالةالعموم را در مانحن‌فيه نپذيرفته‌اند و در نتيجه، تمسك به اصالةالعموم را در مانحن‌فيه براى اثبات تخصّص مردود دانسته‌اند. اين مطلب لاجرم به معناى اعتقاد به اين است كه موضوع حجيت، تنها ظهور كلام است نه مطلق دلالت.

نظر مرحوم آخوند (رحمه الله):

محقق آخوند در توجيه مسلك محققان اصولى در عدم تمسك به اصالةالعموم براى اثبات لازم آن چنين مى‌فرمايد: