اصول فقه نوين - اراکی، محسن - الصفحة ١٢٦ - نتيجه

تعيين فردى:

تعين فردى بدين معنا كه جنس بما هو متعين در فرد خاص مورد لحاظ قرار بگيرد. اين نوع تعين در جايى است كه عهدى در كار باشد و اسم جنس وسيله لحاظ فرد معهود آن قرار بگيرد. در اينجا الف و لام مفيد عهد خواهد بود، نظير آنكه گفته شود: «اكرم الرجل» و مراد، رجل معين معهود باشد.

قبلًا ذكر شد كه «كل»، بدون نظر به تنوّع اصناف جنس يا مراتب تشكيكى آن بر اسم جنس متعين به تعين جنسى داخل نمى‌شود. بنابراين هر جا كه «كل» بر اسم جنس مدخول الف و لام داخل شود و مدخول از تنوّع صنفى يا تشكيكى برخوردار نباشد يا تنوّع آن مورد لحاظ نباشد، الف و لام داخل بر جنس، الف و لام عهد شخصى خواهد بود؛ زيرا اسم جنس در طبيعت جنسى به كار رفته و تكثر در آن راه ندارد. در نتيجه اسم جنس در اينجا، اسم جنس متعين در فرد معين خواهد بود.

بنابراين هرگاه «كل» بر اسم جنس مفرد- غير متنوّع به تنوّع تشكيكى يا صنفى- معرف به الف و لام داخل شود، مقصود از اسم جنس، فرد معين و معهود خواهد بود. در اين صورت، تنها تكثرى كه متصوّر و معقول است تكثر اجزايى است و جايى براى تكثر افرادى وجود ندارد.

نتيجه:

در موارد دخول «كل» بر اسم جنس غير متنوّع- بالصنف يا بالمرتبه- و محلّى به الف و لام، مفاد «كل» استيعاب اجزايى است؛ زيرا در مورد دخول «كل» بر اين اسم جنس مفرد محلّى به الف و لام، دو دالّ و دو مدلول وجود دارد:

١) دالّ اول «الف و لام» است، كه مدلول آن تعين عهدى فرد معين از افراد جنس واحد است. بنابراين «اقرأ كل الكتاب» يا «اكتب كل الموضوع» به معناى وجوب قرائت كتاب معين معهود، يا كتابت موضوع معين معهود است؛

٢) دال دوم «كل» است كه مفاد آن استيعاب كثرت اجزايى مدخول است كه عبارت از فرد معين و معهود از طبيعت مدخول است. بنابراين، مفاد «اقرأ كل الكتاب» يا