دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٢٣ - ٦/ ١٤ كوشش در جهت اتحاد جامعه اسلامى

١٦٤٣. امام على ٧ در پرهيز دادن امّت از پراكندگى: بپرهيزيد از آنچه بر امّت‌هاى پيشين فرود آمد، از كيفر بر كردار ناشايست و رفتار پست! پس نيك و بد احوالشان را به ياد آريد، و برحذر باشيد از اين‌كه مانند آنان شويد!

و چون در خوش‌بختى و بدبختى‌شان انديشيديد، به چيزى بچسبيد كه آنان را عزيز گردانْد و دشمنان را از آنان، دور ساخت و سلامتى بدان سبب بر ايشان، طولانى گشت و نعمت، در برابرشان تسليم شد، و رشته بزرگوارى، با آن استوار شد، و آن، دورى از پراكندگى و چسبيدن به الفت و يكديگر را بدان واداشتن و سفارش كردن است؛ و بپرهيزيد از هر كارى كه پشت آنان را شكست و نيروشان را سست كرد، از كينه هم در دل داشتن و تخم نفاق در سينه كاشتن و به يكديگر پشت كردن و دست از يارى يكديگر كشيدن!

و در احوال گذشتگانِ مؤمن پيش از خود بنگريد كه در آزمون و بلا چگونه بودند؟ آيا سنگين‌ترين بندگان از جهت بار، و گرفتارترين در بلا، و در تنگناترين مردم دنيا از جهت احوال نبودند؟ فرعون‌ها آنان را به بندگى گرفتند و در عذاب سخت كشيدند و تلخى را جرعه جرعه، بدانان نوشاندند. پس پيوسته در خوارىِ هلاكت و مقهور چيرگى بودند؛ نه چاره‌اى مى‌يافتند تا سر باز زنند، و نه راهى كه عذاب را از خود دور كنند، تا اين‌كه خداوند، شكيبايى آنان را بر آزار در دوستىِ خويش و بردبارى آنان را در ناخوشايندى از بيم خود ديد. گشايشى از تنگناهاى بلا برايشان پديد آورد و از پسِ خوارى، ارجمندشان كرد و آرامش را جايگزين بيم كرد. پس پادشاهانِ حكمران و پيشوايانِ شاخص گشتند و كرامتِ خدا درباره‌شان بدان‌جا رسيد كه در عالم آرزو و خيال هم دست يافتنى نبود.

پس بنگريد چه سان بودند هنگامى كه گروه‌ها اجتماع داشتند، و آرزوها هماهنگ بود، و دل‌ها راست، و دست‌ها مددكار، و شمشيرها به يارى آخته، و