دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٧ - ٣/ ٩ برگزيدن ديدهبان براى مراقبت از كارگزاران

٣/ ٨

گشاده‌دستى در روزىِ كارگزاران‌

١٣٨٩. امام على ٧ در سفارش‌نامه‌اش به مالك اشتر: آن‌گاه بر آنان روزى را فراوان ساز؛ چرا كه اين، نيرويى است براى اصلاح نفس آنان، و سبب بى‌نيازى است براى آنها، تا به مالى كه در اختيار دارند، دست نگشايند، و حجّتى است بر آنها، اگر فرمانت را نپذيرفتند يا در امانت، خيانت ورزيدند.

ر. ك: ص ٢٢٩ (تأمين مالى قضات).

٣/ ٩

برگزيدن ديده‌بان براى مراقبت از كارگزاران‌

١٣٩٠. امام على ٧ در نامه‌اش به كعب بن مالك‌[١]: پس از حمد و سپاس خداوند؛ كسى را به جاى خود بگمار و با گروهى از يارانت، از شهر خارج شو تا به روستاهاى سواد[٢] برسى. در آن‌جا از كارگزاران من در منطقه دجله وعُذَيْب‌[٣] پرس‌وجو كن و در رفتار آنان بنگر. آن‌گاه به بِهْقُبادات‌[٤] برگرد و كار آن را بر عهده گير، و در دايره سرپرستى‌اى كه خداوند به تو داده، از او پيروى كن و بدان كه كار فرزند آدم، بايگانى شده و بدان، پاداش داده مى‌شود. نيكى به جا آر. خداوند، ما و تو را به نيكى موفّق دارد؛ و در كارهايت راستى را نشانم ده. و السلام!

١٣٩١. امام على ٧ در سفارش‌نامه‌اش به مالك اشتر: آن‌گاه، در امر كارگزارانت بنگر و آنان‌

[١]. به حسب ظاهر، بايد مالك بن كعب درست باشد؛ زيرا امام على ٧، كارگزارى به نام كعب بن مالك نداشت. كعب بن مالك با امام ٧ بيعت نكرد، در حالى كه مالك بن كعب از كارگزاران مورد اعتماد امام در منطقه عين تمر و بِهقبادات در اطراف بغداد بود.

[٢]. سواد از سرزمين‌ها و روستاهاى عراق است كه در زمان عمر بن خطاب به دست مسلمانان فتح شد. از آن‌رو آن را سواد گويند كه پوشيده از نخلستان و درخت و كشت بود( ر. ك: معجم البلدان: ج ٣ ص ٢٧٢).

[٣]. عُذَيْب، آبگاه بنى تميم است و اولين آبى است كه مسافران در بيابان، به هنگام حركت از كوفه به سمت مكّه، با آن مواجه مى‌شوند( تقويم البلدان: ص ٧٩).

[٤]. بِهْقُبادات، نام سه آبادى بغداد در اطراف شطّ فرات است( معجم البلدان: ج ١ ص ٥١٦).