دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ١٩٧ - ٦/ ٤ اهتمام به خشنود سازى مردم

١٥٨٨. امام على ٧: آزاد، آزاد است، گرچه سختى گريبانگيرش شود. برده، برده است، گرچه تقدير، يارى‌اش كند.

١٥٨٩. امام على ٧: اى كوفيان! گرفتارِ شما شده‌ام به سه چيز [كه داريد] و دو چيز [كه نداريد]: كرانِ شنوا و گُنگانِ سخنور و نابينايان چشمداريد، نه آزادگان راستين به هنگام رو در رويى هستيد، و نه برادران مورد اطمينان در سختى.

١٥٩٠. امام على ٧ پس از شنيدن داستان حَكَميت: اف بر شما! از جانب شما سختى [فراوان‌] ديدم. روزى شما را به آواز بلند، فرا خوانم، و روزى با شما در گوشى سخن گويم. نه آزادگان راستين هستيد به هنگام آواز دادن، و نه برادران مورد اعتماد به هنگام نجوا و رازگويى.

١٥٩١. امام على ٧ در حكمت‌هاى منسوب به ايشان: هرچه بر آزاده بار گردد، آن را به دوش كشد و آن را زيادتىِ بزرگوارى‌خود بيند، مگر آن‌كه ذرّه‌اى از آزادگى‌اش كم گردد، كه از آن، سرْ باز مى‌زند و بدان پاسخ نمى‌گويد.

٦/ ٤

اهتمام به خشنود سازى مردم‌

١٥٩٢. امام على ٧ در سفارش‌نامه‌اش به مالك اشتر: بايد دوست داشتنى‌ترين كار نزد تو، ميانه آنها در حق باشد، و فراخ‌ترين آن در عدل، و جامع‌ترين آن براى خشنودى عمومى؛ چرا كه ناخشنودى عمومى، خشنودى خواص را بى‌اثر سازد، و خشم خواص با خشنودى همگانى، بخشوده است ... همانا پشتيبان دين و موجب انبوهى مسلمانان و آماده پيكار با دشمن، عامّه مردمان‌اند. پس بايد گرايش تو به آنان و ميلت به سوى ايشان باشد .... به درستى كه بهترين چشم‌روشنىِ زمامداران، برپايى عدالت در شهرها و آشكار شدن دوستى مردم است؛ و به درستى كه دوستى [در