دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٩٥ - الف آموزش سپاهيان

١٧٤٦. تاريخ دمشق به نقل از ابن عباس: زنان عقيم شدند از اين‌كه مانند امير مؤمنان، على بن ابى طالب بزايند. به خدا سوگند، نديدم و نشنيدم كه رئيسى با وى مقايسه شود. او را به هنگام نبرد صفّين ديدم كه بر سرش عمامه‌اى بود كه دو طرفش را رها كرده بود. دو چشمانش گويا به سان دو چراغ درشت بود. او بر گروهى اندكْ ايستاده بود و آنان را به نبردْ وا مى‌داشت تا به من رسيد، در حالى كه من در لابه‌لاى مردم بودم.

پس فرمود: «اى گروه مسلمانان! خشيت [از خدا] را احساس كنيد، صداها را پايين آوريد، آرامش را بر تَن كنيد، نيزه‌ها را به كار گيريد[١] و پيش از كشيدن شمشير، آن را به حركت آوريد و از چپ و راست، شمشير زنيد و با تيزى‌اش ضربه زنيد، و شمشيرها را با گام‌ها و تيرها را با نيزه‌ها هماهنگ سازيد. به درستى كه در ديد خداوند و همراه پسرعموى پيامبر او قرار گرفته‌ايد.

پى در پى حمله كنيد و از فرار، شرم كنيد؛ چرا كه آن، ننگى است كه در نسل‌ها و گروه‌ها باقى مانَد، و آتشى است در روز رستاخيز.

خود را خرّم و سرخوش داريد و با آسانى و سبُك‌جانى به سوى مرگْ گام برداريد. لشكر انبوهِ [دشمن‌] و خيمه‌اى را كه طناب‌هايش به اطراف كشيده شده، هدف قرار دهيد و قلب آن را نشانه بگيريد؛ چرا كه شيطان، شتر سركش را سوار شده و بازوانش را گسترانيده است؛ دستى را براى حمله پيش دارد و پايى را براى فرار، به عقب گذارد. پس استوار باشيد و پايدار، تا نور حق بر شما پرتو افكنَد، «كه شما برتريد و خدا با شماست و از پاداش كردارتان نخواهد كاست»».

١٧٤٧. امام على ٧: پرچم‌هايتان را به اين سو و آن سو متمايل مكنيد و اطراف آن را خالى مكنيد و آن را جز به دستِ دلاورمردان مسپاريد؛ چرا كه پاسداران شرافت و آبرو،

[١]. در برخى نسخه‌ها چنين آمده است: نيزه‌ها را آشكار سازيد.