دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣٩٥ - درآمد

و فرموده بود:

إنَّ عِليَّ بنَ أبي طالِبٍ أخي و وَصِيِّي، يُقاتِلُ بَعدي عَلى تَأويلِ القُرآنِ كَما قاتَلتُ عَلى تَنزيلِهِ.[١]

به راستى كه على بن ابى طالب، برادر و جانشين من است. پس از من براى تأويل قرآن مى‌جنگد، چنان كه من براى تنزيل آن جنگيدم.

و فراتر از اين، چگونگى جنگ‌افروزان را نيز نشان داده و با اشاره به امام على ٧ فرموده بود:

هذا وَاللّهِ قاتِلُ القاسِطينَ وَالنّاكِثينَ، والمارِقينَ.[٢]

به خدا سوگند، اين (على بن ابى طالب ٧)، نبرد كننده با قاسطين (طغيانگران)، ناكثين (بيعت شكنان) و مارقين (منحرفان از دين) است.

و بر اين اساس، برخى از صحابيان، پيش از آن كه على ٧ به خلافت برسد، از اين حقيقت، سخن گفته بودند.[٣]

پيامبر خدا كه رسالت ابلاغ دين را داشت، مسئوليت برنمودن چگونگى‌هاى آينده اين امّت را نيز به عهده داشت؛ چرا كه دين او جاودانه بود و آيينش زمان‌شمول و جهان‌شمول. بدين سان، اين رويارويى‌ها را پيش‌بينى كرد و با وصف چگونگى فتنه افروزان چنان كه آمد، بر موضع آنان خط بطلان كشيد و آنان را جمعى فتنه‌انگيز و گروهى ستم‌پيشه و «باغى» معرفى كرد:

[١]. الإرشاد: ج ١ ص ١٨٠.

[٢]. تاريخ دمشق: ج ٣ ص ١٦٣ ح ١٢٠٣، البداية والنهاية: ج ٧ ص ٣٠٦.

[٣]. همانند ابو ايّوب و ابو سعيد خُدْرى. ر. ك: ص ٤٦٥( ديدگاه‌هايى درباره نبرد با سركشان). و ص ٤٠٥( خبر دادن پيامبر از فتنه‌هاى پس از خود) و ص ٤١٥( فصل سوم: فرمان پيامبر به نبرد با فريب خوردگان).