دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ١١٥ - ٥/ ٨ سياست مالياتى

سپس آن‌گاه كه امين تو آنها را گرفت، بدو سفارش كن كه ميان ماده شتر و بچه شيرخوارش جدايى نيفكند، و ماده را چندان ندوشاند كه شيرش اندك مانَد و بچه‌اش را زيان رساند، و در سوار شدن، او را به خستگى نيندازد و ميان آن [شتر] و ديگر شتران، عدالت را برقرار سازد و بايد، شتر خسته را آسوده گردانَد و آن را كه لاغر است يا آسيب‌ديده، آرام براند، و چون بر آبگيرها گذرد، بدان‌جا واردشان سازد، و راهشان را از زمين‌هاى علفزار، به جاده‌ها تغيير ندهد و در ساعت‌هايى، آنها را آسوده گذارد؛ و به هنگام خوردن آب و چريدن گياه، مهلتشان ده تا آنها را به اذن خدا، فربه و تناور، و نه لاغر وخسته، نزد ماآورى، و ما بر پايه كتاب خدا و سنّت پيامبر او آن را تقسيم كنيم كه اين كار، پاداش تو را بسيار گردانَد و به رستگارى‌ات نزديك‌تر سازد. إن شاء اللّه!

١٤٨٧. امام على ٧ در سفارش‌نامه‌اش به مالك اشتر: و در كار خراج، چنان بنگر كه صلاح خراج دهندگان در آن است؛ چرا كه صلاح خراج و خراج‌دهندگان، به صلاحِ ديگران است و كار ديگران، سامان نگيرد تا كار خراج‌دهندگان، سامان نپذيرد؛ چرا كه مردمان، همه، هزينه‌خوار خراج و خراج‌دهندگان‌اند. بايد نگاه تو به آبادانى زمين، بيشتر از گرفتن خراج باشد؛ چرا كه خراج، بدون آبادانى به دست نيايد؛ و آن‌كس كه خراج را بدون آبادانى زمين، جستجو كند، شهرها را ويران سازد و بندگان را هلاك كند و كارش جز اندكى استوار نگردد.

و اگر از سنگينى [ماليات‌] شكايت كردند، يا از آفتى [كه به كشتشان رسيده‌]، يا از قطع آب يا از خشك سالى يا تباهى زمين بر اثر غرق شدن، يا از بى‌آبى، بار آنان را سبُك گردان، بدان اندازه كه اميد دارى كارشان بدان، سامان گيرد و بر تو سنگين‌