دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٩ - ٣/ ١٠ تشويق درستكار و تنبيه خطاكار

را با آزمودن، به كار گير ... و رفتار آنان را وارسى كن. ديده‌بانانى صداقت‌پيشه و وفادار به سويشان گسيل دار؛ چرا كه وارسى پنهانى، آنان را به امانتدارى و ملايمت با شهروندان وا دارد؛ و خود را از كارگزارانت واپاى. اگر يكى از آنها دست به خيانتى زد و گزارش ديده‌بانان تو بر آن خيانت، هم‌داستان بود، بدين گواه، بسنده كن و كيفر او را با تنبيه بدنى بدو برسان و از كارى كه كرده است، بازخواست نما. پس او را خوار بدار و خيانتكار شمار و طوق بدنامى را در گردنش بياويز.

١٣٩٢. امام على ٧ در سفارش‌نامه‌اش به مالك اشتر (درباره نظارت بر سپاهيان): سپس از گماشتن بازرسانى امين و حقگوى نزد مردم، فروگذارى مكن تا آزمون [و حُسنِ خدمت‌] هر آزمايش داده‌اى را ثبت كنند تا آنان، اعتماد يابند كه به حُسنِ خدمتشان آگاهى.

٣/ ١٠

تشويق درست‌كار و تنبيه خطاكار

١٣٩٣. امام على ٧ در سفارش‌نامه‌اش به مالك اشتر، هنگامى كه او را بر حكومت مصر گماشت: نيكوكار و بدكار، نزدِ تو يكسان نباشند؛ چرا كه اين كار، نيكوكاران را از نيكى باز دارد و بدكاران را به بدى وا دارد، و درباره هريك از آنان، به چيزى پايبند باش كه خود بدان پايبند است.

١٣٩٤. امام على ٧ در سفارش‌نامه‌اش به مالك اشتر: و بايد گزيده‌ترين سرانِ سپاه، نزد تو كسى باشد كه آنان را يار باشد و كمك‌كار، و از آنچه دارد بر آنان ببخشايد، چندان كه آنان و بستگانشان را فرا گيرد تا عزم همگى‌شان در جهاد با دشمن، يكى شود و سپس، پياپى از سوى خود به آنها اعلام كن كه آنان با از خود گذشتگى، نزد تو عزيز و ارجمندند، و متوجّه گشايش معيشت آنان باش و آن را با خوش‌رفتارى و توجّه و