دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٥٣٧ - ٢/ ٦ مروان بن حكم

اعتماد عثمان به مروان و اطاعت بى‌چون و چرا از او، بى‌گمان در قتل عثمان، نقش مهمى داشت. مروان، افزون بر آن كه جوان و خام بود، از آداب معاشرت اسلامى نيز بهره‌اى نداشت؛ زيرا از آغاز زندگى، خارج از مدينه و به عنوان تبعيدى و مطرود پيامبر ٦ زندگى كرده بود.

او با ضربتى كه بر پشت گردن او خورده بود، زخمى شده بود و تا آخر عمر را با گردنى كج و خميده گذراند و چون گردنى باريك داشت، او را «خَيطُ الباطل (ريسمان باطل)» مى‌ناميدند. او پس از كشته شدن عثمان به مكّه گريخت و به شورشيان جمل ملحق شد.

مروان در جنگ جمل، فرمانده سوارگان سمت راست سپاه بود.[١] او در اين جنگ، نقشى مزوّرانه داشت و در بحبوحه جنگ، طلحه را كشت؛ چون او را قاتل عثمان مى‌دانست. او در همين جنگ، مجروح شد؛ ولى امام على ٧ او را عفو كرد. وى سپس به معاويه ملحق شد و در جنگ صِفّينْ شركت كرد.

[١]. ر. ك: ص ٥٣٣( مروان بن حكم).