دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ١٠٥ - ٥/ ٨ سياست مالياتى

سفارش به نيكى كن ... و بدان كه با اين همه، در ميان بسيارى از آنان، سختگيرىِ رسوا، بُخلِ زشت، و احتكار اموال، و زورگويى در داد و ستد، وجود دارد و اين، زيانى است براى همگان، و عيبى است بر زمامداران. پس، از احتكار باز دار كه پيامبر خدا از آن منع كرد. داد و ستدها بايد آسان صورت پذيرد و با ميزان عدل انجام گيرد و با نرخ‌هايى كه به فروشنده و خريدار، ضرر نرسانَد؛ و هر كس كه پس از منع تو، دست به احتكار زد، او را كيفر بده و بدون زياده‌روى، مجازات كن.

٥/ ٨

سياست مالياتى‌

١٤٨١. امام على ٧ در نامه‌اش به مأموران ماليات: به نام خداوند بخشنده مهربان. از بنده خدا على، امير مؤمنان، به متولّيان خراج. پس از حمد و سپاس خداوند؛ به‌درستى آن كه از سرايى كه به سويش مى‌رود، پروا نكند، براى خودْ چيزى نفرستد و خود نگهدار نباشد؛ و آن‌كه از هواها پيروى كند و براى سود عاجل رام آن گردد، به زودى از پشيمانان خواهد بود.

بدانيد كه خوش‌بخت‌ترين انسان در دنيا، كسى است كه از آنچه زيانش را مى‌شناسد، كناره گيرد؛ و بدبخت‌ترين انسان‌ها كسى‌است كه از هوا پيروى كند. پس‌عبرت گيريد.

بدانيد كه تنها آنچه از خوبى‌ها پيش فرستيد، از آنِ شماست؛ و جز آن، هر چه فرستيد، دوست مى‌داريد كه ميان شما و آن، فاصله‌اى دراز باشد. خداوند، شما را از خود پروا مى‌دهد و او نسبت به بندگانش، كريم و مهربان است. به درستى كه در آنچه كوتاهى كرديد، زيانش بر شماست، و آنچه از شما خواسته شده، اندك است، و پاداش خداوند، بزرگ.

و اگر در ستم و تجاوز كه از آن نهى شده، كيفرى كه از آن ترسيده شود، نبود، در پرهيز از آن، آن قدر ثواب هست كه بهانه‌اى براى كنارگذاردن نباشد. مهربانى كنيد تا با شما مهربانى شود، بندگان خدا را شكنجه مكنيد و بر آنان، بيش از توان، تكليف‌