اصول فقه نوين - اراکی، محسن - الصفحة ٥٣٣ - \* ايراد استاد شهيد بر پاسخ محقق اصفهانى(رحمهما الله)

بر همين اساس، عقيده صاحب كفايه بر اين است كه لام داخل بر اسم جنس، همچون لام داخل بر أعلام، مفادى جز تزئين لفظى ندارد، كه اثرش نظير تأنيث لفظى تعريف لفظى است.

پاسخ محقق اصفهانى به اشكال صاحب كفايه (رحمهما الله):

محقق اصفهانى، ايراد صاحب كفايه را مردود دانسته و در پاسخ آن مى‌فرمايد:

اشكال صاحب‌كفايه از اين گمان برخاسته كه مقصود از تعين مفاد لام داخل بر جنس، تعين ذهنى معناى جنس خاص در ميان ساير معانى جنسى است، در حالى كه مقصود از تعين مفاد لام جنس، مرزبندى معناى جنس است؛ زيرا هر ماهيت جنسى، حدود و چارچوبى دارد كه آن را از ساير ماهيات جدا و متمايز مى‌كند، و مقصود از تعينى كه مفاد لام داخل بر جنس است، افاده اين تشخّص و تميز ماهوى است كه اخذ قيد ذهنيت در آن دخيل نيست؛ زيرا اين تمييز از لوازم ذات ماهيت است. و لهذا قابل انطباق بر مصاديق خارجى است‌[١].

\* ايراد استاد شهيد بر پاسخ محقق اصفهانى (رحمهما الله):

استاد شهيد صدر بر پاسخ محقق اصفهانى ايرادگرفته، مى‌فرمايد تعينى كه از لوازم ذات ماهيت است، خاصيت خود اسم جنس است، و پيش از دخول لام بر اسم جنس نيز مفاد لفظ دال بر جنس است؛ بنابراين لام جنس، معناى جديدى بر معناى ذات لفظ دال بر جنس، نيافزوده، و در نتيجه، لازم گفته محقق اصفهانى بى‌معنا بودن الف و لام داخل بر جنس است، نه افاده تعيين‌[٢].

[١] . نهاية الدراية، ج ٢، ص ٤٩٥.

[٢] . بحوث فى علم الاصول، ج ٣، ص ٤٣٦.