دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣٠٩ - الف تشويق

١٧٦٣. امام على ٧ از سخنش به محمّد بن حنفيه، هنگامى كه در روز جنگ جمل، پرچم را به او سپرد: كوه‌ها از جاى كَنده شوند و تو استوار باش. دندان‌هايت را برهم بفشار و كاسه سرت را به خدا عاريه ده. پايت را بر زمين بكوب و چشمت را به دورترين نقطه سپاه بيفكن و چشم فرو نِه و بدان كه پيروزى، از سوى خداوند سبحان است.

١٧٦٤. امام على ٧ از سخنان او كه هنگام نبرد به يارانش مى‌فرمود: گريزى كه پس از آنْ‌بازگشت باشد، يا عقب‌نشينى‌اى‌كه پس از آنْ حمله باشد بر شما سخت نيايد. حقّ شمشيرها را ادا كنيد وپهلوها [ى‌دشمن‌] را به خاك درآريد. بكوشيد تا نيزه را هرچه كارگرتر فرو بريد و ضربت را هرچه سخت‌تر وارد سازيد، و صداها را بميرانيد، كه دوركننده‌تر است سستى و اضطراب را. به خدايى كه دانه را شكافت وجانداران را آفريد، [منافقان‌] اسلام را نپذيرفته‌اند، بلكه تسليم شده‌اند و كفر را پنهان ساخته‌اند و هر گاه ياورانى بيابند، كفر را آشكار سازند.

١٧٦٥. امام على ٧ در تشويق يارانش به نبرد: زرهپوشان را پيش داريد و بى‌زرهان را عقب اندازيد. دندان‌ها را سخت برهم بفشاريد كه جلوگيرنده شمشيرهاست از اين‌كه به كاسه سر رسند. در برابر نيزه‌ها به خود پيچ و خم دهيد، زيرا كه نيزه‌ها را از سر بيشتر دور مى‌كند. و چشم‌ها را فرو نهيد كه نيرو بخش‌تر است براى دل‌ها و آرامش‌دهنده‌تر است براى قلب‌ها، و صداها را بميرانيد كه از بين‌برنده‌تر است سُستى را، و پرچم خود را نيمه‌افراشته مداريد و اطراف آن را خالى مگذاريد و آن را جز به دست دليران و حافظان شرافت و آبرويتان مسپاريد؛ چرا كه شكيبايان به هنگام فرود آمدن بلاها، كسانى‌اند كه خود را گِرد پرچم بدارند و دو سوى آن، يعنى پشت و جلوى آن را پُر سازند. نه از آن پس مى‌مانند تا به دشمنش بسپارند، و نه از آن، پيش مى‌افتند كه تنهايش گذارند. هر كسى، حريف خود را كفايت كند و به برادرش نيز يارى رساند و حريفِ خود را به برادرش وا نگذارد تا حريف وى و