گزيده شهادت نامه امام حسين بر پايه منابع معتبر - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٧٧٠ - مسير حركت كاروان اسيران كربلا، از شام به مدينه
بهايى نيز مؤيّد اين مسئله است:
مَلاعين كه سرِ حسين عليه السلام [را] از كوفه بيرون آوردند، خائف بودند از قبائل عرب كه غوغا كنند و از ايشان، باز ستانند. پس راهى [را] كه به عراق است، ترك كردند و بيراه مىرفتند[١].
سه. سرعت انجام گرفتن كار، در كارهاى حكومتى، يك اصل است. لازمه رعايت اين اصل، گذر از كوتاهترين و سريعترين مسير بوده است.
نتيجه نهايى
به دليل نبودِ دلايل روشن و قابل اعتماد، نمىتوان اظهار نظر قطعى كرد؛ ولى با توجّه به نكاتى كه گذشت عبور كاروان اسيران كربلا از مسير باديه، احتمال بيشترى را به خود اختصاص مىدهد.
مسير حركت كاروان اسيران كربلا، از شام به مدينه
بر اساس محاسبات انجام شده،[٢] فاصله ميان دمشق تا مدينه، تقريباً ١٢٢٩ كيلومتر است و با احتساب دمشق و مدينه، شامل ٣٢ منزل بوده است. كاروان اسيران، در بازگشت از شام، قطعاً اين مسير را پيمودهاند و چنانچه در ضمن حركت، به كربلا هم رفته باشند، مسيرِ بسيار طولانىترى را سپرى كردهاند.
حركت پُررنج خانواده امام عليه السلام و همراهان، از مدينه آغاز شد و به مدينه نيز ختم گرديد و حدّ اقل مسيرى كه اين بزرگواران طى كردهاند (با فرض رفتن از كوفه به دمشق از كوتاهترين مسير، يعنى راه باديه، و عدم احتساب رفتنِ مجدّد به كربلا)، حدود ٤١٠٠ كيلومتر است.
[١] إنَّهُ لَمّا دَخَلَ عَلِيُّ بنُ الحُسَينِ عليه السلام وحَرَمُهُ عَلى يَزيدَ، وجيءَ بِرَأسِ الحُسَينِ عليه السلام ووُضِعَ بَينَ يَدَيهِ في طَستٍ، فَجَعَلَ يَضرِبُ ثَناياهُ بِمِخصَرَةٍ كانَت في يَدِهِ، وهُوَ يَقولُ:
|
لَعِبَت هاشِمُ بِالمُلكِ فَلا |
خَبَرٌ جاءَ ولا وَحيٌ نَزَلَ |
|
|
لَيتَ أشياخي بِبَدرٍ شَهِدوا |
جَزَعَ الخَزرَجِ مِن وَقعِ الأَسَل |
|
|
لَأَهَلّوا وَاستَهَلّوا فَرَحاً |
ولَقالوا يا يَزيدُ لا تُشَل |
|
|
فَجَزَيناهُم بِبَدرٍ مَثَلًا |
وأقمَنا مِثلَ بَدرٍ فَاعتَدَل |
|
|
لَستُ مِن خِندِفَ إن لَم أنتَقِم |
مِن بَني أحمَدَ ما كانَ فَعَل |
|
٦٤٧
( الاحتجاج: ج ٢ ص ١٢٢ الرقم ١٧٣، الملهوف: ص ٢١٤).
[٢] وأمّا زَينَبُ فَإِنَّها لَمّا رَأَتهُ[ أي رَأسَ الحُسَينِ عليه السلام] أهوَت إلى جَيبِها فَشَقَّتهُ، ثُمَّ نادَت بِصَوتٍ حَزينٍ يَقرَحُ القُلوبَ: يا حُسَيناه، يا حَبيبَ رَسولِ اللَّهِ، يَابنَ مَكَّةَ ومِنىً، يَابنَ فاطِمَةَ الزَّهراءِ سَيِّدَةِ النِّساءِ، يَابنَ بِنتِ المُصطَفى.
قالَ الرّاوي: فَأَبكَت وَاللَّهِ كُلَّ مَن كانَ حاضِراً فِي المَجلِسِ، ويَزيدُ ساكِتٌ ٦٤٨
( الملهوف: ص ٢١٣، الاحتجاج: ج ٢ ص ١٢٣).