گزيده شهادت نامه امام حسين بر پايه منابع معتبر - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٧٦٧ - چند نكته قابل توجه
حركت كاروان اسيران و سرِ مبارك امام حسين عليه السلام، مسلّم نيست و اين احتمال، وجود دارد كه سر را در شهرها چرخانده باشند؛ امّا اسيران را از راهى كوتاهتر برده باشند. حتّى در برخى اخبار، آمده است كه سر مطهّر امام عليه السلام را پس از ورود اسرا به شام، در شهرهاى شام نيز گردانيدند، چنان كه در شرح الأخبار آمده است:
آن گاه يزيد ملعون، دستور داد كه سرِ حسين عليه السلام را در شهرهاى شام و ديگر شهرها بگردانند[١].
مطابق اين نقل، اين امكان وجود دارد كه سر مطهّر امام عليه السلام، پس از رسيدن به شام، به مناطقى چون موصل و نَصيبين هم- كه در راه سلطانى قرار دارند-، رسيده باشد.
از اين رو، احتمال دارد كه اين گونه حوادثِ گزارش شده، مربوط به روزگار چرخاندن سر پس از رسيدن اسيران به شام بوده و يا در مسير حركت آنان به سوى شام، اتّفاق افتاده باشد.
همين احتمال، در باره مكانهايى كه به «رأس الحسين عليه السلام» موسوماند، وجود دارد. ابن شهرآشوب، در ذكر مناقب امام عليه السلام آورده است:
از فضيلتهاى ايشان (امام حسين عليه السلام)، كراماتى است كه از مكانهايى كه به آنها «رأس الحسين عليه السلام» گفته مىشود و از كربلا تا عَسقَلان و در ميان آن دو (موصل و نَصيبين و حَماه و حِمْص و دمشق و جز اينها) قرار دارند، ديده شده است[٢].
در باره اين مناطق، علاوه بر اين كه ابن شهرآشوب، تصريح نكرده كه اسيران يا سر مطهّر، از آنها گذر داده شدهاند، اين احتمال وجود دارد كه چون ساليان درازى در قلمرو حكومتهاى شيعى يا دوستدار اهل بيت عليهم السلام (مانند: آل حَمْدان و فاطميان) بودهاند، در آنها به هر دليل يا انگيزهاى (چه واقعيت، چه يادبود و چه خواب و ...)،
[١] قُدِمَ بِنا عَلى يَزيدَ بنِ مُعاوِيَةَ لَعَنَهُ اللَّهُ بَعدَما قُتِلَ الحُسَينُ عليه السلام ونَحنُ اثنا عَشَرَ غُلاماً، لَيسَ مِنّا أحَدٌ إلّا مَجموعَةً يَداهُ إلى عُنُقِهِ، وفينا عَلِيُّ بنُ الحُسَينِ عليه السلام ٦٤٤
( شرح الأخبار: ج ٣ ص ٢٦٧ ح ١١٧٢).
[٢] ادخِلَ ثَقَلُ الحُسَينِ عليه السلام ونِساؤُهُ ومَن تَخَلَّفَ مِن أهلِهِ عَلى يَزيدَ، وهُم مُقَرَّنونَ فِي الحِبالِ، فَلَمّا وَقَفوا بَينَ يَدَيهِ وهُم عَلى تِلكَ الحالِ، قالَ لَهُ عَلِيُّ بنُ الحُسَينِ عليه السلام:
أنشُدُكَ اللَّهَ يا يَزيدُ، ما ظَنُّكَ بِرَسولِ اللَّهِ صلى اللَّه عليه و آله لَو رَآنا عَلى هذِهِ الصِّفَةِ؟!
فَأَمَرَ يَزيدُ بِالحِبالِ فَقُطِّعَت ٦٤٥
( الملهوف: ص ٢١٣، بحار الأنوار: ج ٤٥ ص ١٣١).