بخش‌هاى مربوط به حماسه كربلا و شهادت ابا عبد اللَّه الحسين عليه السلام و ياران او) است، با بررسى صدها گزارش و مأخذيابى مرحله به مرحله هر يك از آنها، اهمّ منابع غير قابل استناد را شناسايى و ارزيابى و ضعف‌هاى آنها را گوشزد كرده‌اند. البتّه اين، بدان معنا نيست كه همه مطالب اين كتاب‌ها، نادرست و تحريف شده اند؛ زيرا در اين كتاب‌ها، گزارش‌هاى معتبرى نيز از كتاب‌هاى كهن و اصلى تاريخ و سيره، نقل شده است. مقصود ما، آن است كه در اين دسته از منابع، گزارش‌هاى نادرست يا بدون منبع و پشتوانه تاريخى، به فراوانى يافت مى‌شوند كه نمى‌توان بر آنها اعتماد كرد و چه بسا با عملكرد و سيره رفتارى امام حسين عليه السلام و اهل بيت گرامى‌اش نيز ناسازگارند. بدين جهت است كه مطالب ياد شده در اين گونه كتاب‌ها، بدون ارزيابى، قابل استناد نيستند. اين منابع،[١] عبارت اند از:

١. مقتل الحسين عليه السلام المنسوب إلى أبى مِخنَف‌

ابو مِخنَف لوط بن يحيى بن سعيد (م ١٥٨ ق)، از مورّخان مورد اعتماد و از اصحاب امام صادق عليه السلام است. او به احتمال فراوان، شيعه و البته مقبول مورّخان فريقَين است و از اين رو، تاريخ‌نگاران و سيره‌نويسان متعدّدى از كتاب او در باره قيام امام حسين عليه السلام نقل كرده‌اند. از اين ميان، مى‌توان به: محمّد بن عمر واقدى (م ٢٠٧ ق)، ابن قُتَيبه (م ٢٧٦ ق) در الإمامة و السياسة، محمّد بن جرير طبرى (م ٣١٠ ق) در تاريخش، ابن عبد ربّه (م ٣٢٨ ق) در العقد الفريد، على بن حسين مسعودى (م ٣٤٥ ق) در مُروج الذهب و أخبار الزمان، شيخ مفيد (م ٤١٣ ق) در الإرشاد و نيز النصرة فى حرب البصرة، شهرستانى (م ٥٤٨ ق) در الملل و النحل، خوارزمى (م ٥٦٨ ق) در مقتل الحسين عليه السلام و در آخرين حلقه‌ها به ابن عساكر (م ٥٧١ ق) در تاريخ دمشق، ابن اثير (٦٣٠ ق) در الكامل، سبطِ ابن جوزى (م ٦٥٤ ق) در تذكرة الخواصّ و ابو الفدا (م ٧٣٢ ق) در المختصر فى أخبار البشر اشاره كرد.[٢]

[١] مقصود، همان« اهمّ منابع» و« تأثيرگذارترين منابعِ» غير قابل استناد است و اگر به برخى آثار غير قابل استنادِ ديگر( نظير: سعادات ناصرى، طوفان البكاء و رياض القدس) نپرداخته‌ايم، تنها به اين دليل( محورى نبودن آنها) است.

[٢] ر. ك: وقعة الطفّ: ص ٩( مقدّمه). گفتنى است كه روايات ابو مخنف، در منابع كمتر شناخته شده‌اى همچون مَصرع الشَّين( ر. ك: كتابخانه ابن طاووس: ص ٦٣) و مقتل مسكو( ر. ك: تراثنا: ش ٦٨) نيز درخور رديابى و بررسى اند.