دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٨٩ - الف آموزش سپاهيان

فصل نهم

سياست‌هاى جنگى‌

٩/ ١

اهتمام به آموزش‌هاى نظامى‌

الف آموزش سپاهيان‌

١٧٤١. امام على ٧ از سفارش او به زياد بن نضر، هنگامى كه او را پيشاپيش سپاه به صفّين گسيل داشت: بدان كه پيشروان سپاه، ديده‌بانان آن‌اند و ديده‌بان‌ها، پيشروان جاسوسان‌اند. پس هنگامى كه از شهرهايت بيرون شدى و به دشمن نزديك گشتى، بى احساس خستگى، ديده‌بان را به هر سو، بويژه شيار كوه‌ها، لابه‌لاى درختان، كمينگاه‌ها و هر جاى ديگر بفرست. تا دشمن بر شما شبيخون نزند و براى شما كمين نگذاشته باشند.

دسته‌ها و واحدها را از صبح تا به شب، راه مَبَر، مگر براى آمادگى كه اگر حادثه‌اى رُخ داد يا امر ناگوارى به شما رسيد، پيشاپيش، خود را مهيّا كرده باشيد.

چون به دشمن رسيديد يا دشمن بر شما فرود آمد، لشكرگاهتان را برفراز بلندى‌ها يا دامنه كوه‌ها يا بين رودخانه‌ها قرار دهيد تا براى شما پناه و براى دشمن، مانعى باشد؛ و نبرد را از يك سو و دو سو قرار دهيد، و ديده‌بان‌ها را بر ستيغ كوه‌ها و فراز پشته‌ها و كناره نهرها بگماريد تا براى شما ديده‌بانى كنند كه مبادا دشمن، بر شما از جايى كه مى‌ترسيد و يا جايى كه از آن بيم نداريد، فرود آيد.