دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٨١ - ٨/ ١٢ نرمخويى تا زمانى كه توطئه در كار نباشد

بدهيد و برائت بجوييد؛ امّا اگر بدى‌هاى رفتارى آنان را بازگو مى‌كرديد ومى‌گفتيد:" روش آنان چنين است و رفتارشان چنان است"، به سخن حق، نزديك‌تر بود و در عذرآورى، رساتر؛ و اگر به جاى لعن آنان و برائت جُستن از آنها مى‌گفتيد:" بار خدايا! خون ما و آنان را حفظ كن، ميان ما و آنان را اصلاح كن و آنان را از گمراهى برَهان، تا آن‌كه حق را نمى‌داند، بشناسد و آن كه به گمراهى و دشمنى آزمند است، از آن باز ايستد"، اين، نزد من دوست‌داشتنى‌تر بود و براى شما بهتر».

آن دو گفتند: اى امير مؤمنان! پندت را مى‌پذيريم و به ادب تو مؤدّب مى‌شويم.

١٧٣١. امام على ٧: از دشمنت عيبجويى مكن، گرچه او از تو عيبجويى كند.

٨/ ١٢

نرم‌خويى تا زمانى كه توطئه در كار نباشد

١٧٣٢. امام على ٧: نرم خويى، تيزىِ مخالفت را كُند سازد.

١٧٣٣. امام على ٧ در حكمت‌هاى منسوب به ايشان: به دشمنت، اندازه‌اى نزديك شو كه به خواسته‌ات برسى، و در نزديكى به او زياده‌روى منما تا خود و ياورت را خوار سازى. در چوبى كه در برابر خورشيد نصب شده، بنگر. اگر آن را مايل كنى، سايه‌اش بسيار شود و اگر در مايل كردن زياده‌روى كنى، سايه كم گردد.

١٧٣٤. تاريخ الطبرى به نقل از عبد الملك بن ابى حرّه حنفى: على ٧ روزى براى ايراد سخنرانى بيرون رفت. او در حال سخنرانى بود كه خوارج، در گوشه‌هاى مسجد، شعار «لا حكم الّا للّه؛ حكمرانى جز براى خداوند نيست!»، سر دادند.

على ٧ فرمود: «اللّه اكبر! سخن حقّى است كه از آن، باطلْ اراده مى‌شود. اگر