١٤٨٤. تاريخ دمشق به نقل از عبدالملك بن عمير: مردى از ثقيف، به من خبر داد كه على ٧ او را بر نواحى عُكْبَرا[١] به كار گماشت (در آن منطقه، نمازگزار، ساكن نبود) و به من در حضور آنان فرمود: «ماليات را كامل از آنان بستان. مبادا در تو نرمش (و سستى) ببينند». سپس فرمود: «هنگامى كه ظهر شد، نزد من آى».

نزد او رفتم. در آن‌جا دربانى كه جلوى مرا بگيرد، نيافتم. ديدم او نشسته و جلويش ظرفى است و كوزه آب. كيسه‌اش را خواست. پيش خود گفتم: مى‌خواهد بر من، منّت گذارد و گوهرى برايم بيرون آورد، چرا كه نمى‌دانستم در آن چيست. آن‌گاه ديدم كه كيسه، مُهر شده است. مُهر را شكست. در آن، سويق‌[٢] بود. آن را بيرون آورد و در ظرف ريخت و بر آن، آب ريخت. سپس خود از آن نوشيد و به من هم نوشانيد.

تاب نياوردم. بدو گفتم: اى امير مؤمنان! در عراق، چنين رفتار مى‌كنى؟! خوراك عراقيان، بيش از اين است.

فرمود: «بدان، به خداوند سوگند كه از روى بخل، بر آن [كيسه‌] مُهر نمى‌زنم؛ بلكه به اندازه‌اى كه مرا بى‌نياز كند، خريدارى مى‌كنم و مى‌ترسم اگر زياد باشد، چيز ديگرى در آن، داخل گردد. از اين رو، از آن مراقبت مى‌كنم‌[٣]، و ناخوش دارم كه به معده‌ام، جز غذاى پاكيزه وارد كنم. به درستى كه در حضور مردم، چاره‌اى نداشتم جز اين‌كه آنچه گفتم، به تو گويم. آنان، مردمى حيله‌گرند؛ ولى اينك به تو فرمان مى‌دهم كه چگونه با آنان رفتار كنى، كه اگر بدان شيوه رفتار كنى [رهايى يابى‌]؛ وگرنه، جز من، خداوند تو را مؤاخذه خواهد كرد. اگر به من خبر رسد كه خلاف آنچه به تو فرمان داده‌ام، رفتار كرده‌اى، تو را بركنار كنم. خوراكى‌هايى كه روزمرّه مى‌خورند، و پوشاك زمستان‌و تابستان آنها را مفروش (مَسِتان) و براى گرفتن درهمى، كسى را تازيانه مزن و او را رسوا مساز كه ما بدين امر، مأمور نيستيم، و چارپايى را كه بدان كار كنند، مفروش؛ چرا كه ما مأموريم تا زيادى را از آنها بستانيم».

[١]. حمزه اصفهانى گويد: عُكْبَرا نام سريانى منطقه بزرگ شاپور است كه در اطراف« دُجيل» و نزديك صريفين و اوانا قرار دارد. فاصله عكبرا تا بغداد ده فرسخ مى‌باشد( معجم البلدان: ج ٤ ص ١٤٢).

[٢]. غذايى كه از آرد گندم و جو تهيّه مى‌شود.

[٣]. ظاهرا مراد، آن است كه اگر اين غذا زيادتر باشد، ممكن است دوستان و بستگان، غذاى بهترى بر آن بيفزايند. از اين رو، به اندازه مى‌خرم و درِ ظرف را مُهر مى‌نمايم.( م)