بَاطِنَةً» [١] تا آخر . يعنى: روايت است از حمزة بن طيّار ، از امام جعفر صادق عليه السلام ، حمزه گفت كه: امام گفت مرا كه: بنويس ، پس خواند بر من تا نويسم كه: به درستى كه از جمله سخن ما اهل بيتِ پيغمبر اين است كه : اللّه تعالى ، حجّت گرفته بر بندگانِ غير مستضعف خود به اين كه داده ايشان را و شناسانيده به ايشان بعد از آن فرستاده سوى ايشان رسول را و فرود آورده بر ايشان كتاب را ، پس امر كرده ايشان را در آن كتاب به طاعت و نهى كرده از معصيت.

.اصل:«أَمَرَ فِيهِ بِالصَّلَاةِ وَالصِّيَامِ، فَنَامَ رَسُولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله عَنِ الصَّلَاةِ ، فَقَالَ: أَنَا أُنِيمُكَ، وَأَنَا أُوقِظُكَ ، فَإِذَا قُمْتَ فَصَلِّ؛ لِيَعْلَمُوا إِذَا أَصَابَهُمْ ذلِكَ كَيْفَ يَصْنَعُونَ، لَيْسَ كَمَا يَقُولُونَ: إِذَا نَامَ عَنْهَا هَلَكَ ؛ وَكَذلِكَ الصِّيَامُ، أَنَا أُمْرِضُكَ، وَأَنَا أُصِحُّكَ، فَإِذَا شَفَيْتُكَ فَاقْضِهِ».

شرح: مقصود از اين فقرات تا آخرِ حديث ، اين است كه : اللّه تعالى در اوامر و نواهى سختگيرى نكرده و مستضعفان را معذور داشته و به اين سبب ، حجّت او بر عاصيان تمام شده . فَنَامَ رَسُولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله عَنِ الصَّلَاةِ اشارت است به آنچه مى آيد در «كِتَابُ الصَّلَاةِ» در حديث نهمِ باب دوازدهم كه «بَابُ مَنْ نَامَ عَنِ الصَّلَاةِ أَوْ سَهَا عَنْهَا» است كه به سبب خواب ، نماز صبح را در وقتش نكرده . لِيَعْلَمُوا متعلّق است به نَامَ تا آخر ، پس «لِيَعْلَمُوا» تا هَلَكَ ، جمله معترضه است و كلام امام است ميان كلام الهى. يعنى: مثلاً امر كرده در كتاب خود به نماز و روزه ، پس خوابيد رسول اللّه صلى الله عليه و آله و غافل شد از نماز ، پس گفت اللّه تعالى او را كه: من مى خوابانم تو را و من بيدار مى كنم تو را ، پس چون برخيزى از خوابى كه در آن خواب ، نماز فوت شده باشد ، پس قضا

[١] الكافي ، ج ١ ، ص ١٥ ، ح ١٢ .