.اصل: [الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ مُعَلَّى «اللّه ُ أَعَزُّ مِنْ ذلِكَ». قُلْتُ: فَجَبَرَهُمْ عَلَى الْمَعَاصِي؟ فَقَالَ [١] : «اللّه ُ أَعْدَلُ وَأَحْكَمُ مِنْ ذلِكَ». قَالَ: ثُمَّ قَالَ: «قَالَ اللّه ُ: يَا ابْنَ آدَمَ، أَنَا أَوْلى بِحَسَنَاتِكَ مِنْكَ ، وَأَنْتَ أَوْلى بِسَيِّئَاتِكَ مِنِّي؛ عَمِلْتَ الْمَعَاصِيَ بِقُوَّتِيَ الَّتِي جَعَلْتُهَا فِيكَ».

شرح: روايت است از حسن بن على (نقّاشِ جام ها) از امام رضا عليه السلام ، راوى گفت كه: پرسيدم او را به اين روش كه گفتم كه: آيا اللّه تعالى واگذاشته كار را سوى بندگان؟ گفت كه: اللّه تعالى بى ننگ تر از آن است. گفتم كه: آيا پس جبر كرده ايشان را بر معصيت ها؟ پس گفت كه: اللّه تعالى عادل تر و حكيم تر از آن است. راوى گفت كه : بعد از آن امام عليه السلام گفت كه: گفت اللّه تعالى در حديث قدسى كه: اى فرزند آدم! من سزاوارترم به نيكويى هاى تو از تو و تو سزاوارترى به بدى هاى تو از من ؛ بجا آوردى معصيت ها را به قوّتى كه كردم آن را در تو . بيانِ اين گذشت در آخر باب بيست و ششم كه «بَابُ الْمَشِيئَةِ وَالْاءِرَادَةِ» است .

[حديث ] چهارم

.اصل: [عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِيهِ ، «يَا يُونُسُ، لَا تَقُلْ بِقَوْلِ الْقَدَرِيَّةِ؛ فَإِنَّ الْقَدَرِيَّةَ لَمْ يَقُولُوا بِقَوْلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ، وَلَا بِقَوْلِ أَهْلِ النَّارِ، وَلَا بِقَوْلِ إِبْلِيسَ؛ فَإِنَّ أَهْلَ الْجَنَّةِ قَالُوا: «الْحَمْدُ لِلّهِ الَّذِى هَدَينَا لِهَـذَا وَمَا كُنَّا لِنَهْتَدِىَ لَوْلآَ أَنْ هَدَينَا اللّهُ» [٢] وَقَالَ أَهْلُ النَّارِ : «رَبَّنَا غَلَبَتْ عَلَيْنَا شِقْوَتُنَا وَ كُنَّا قَوْمًا

[١] كافى مطبوع : «قال» .[٢] اعراف (٧) : ٤٣ .