صافي در شرح کافي - قزوینی، خلیل - الصفحة ٥٢٠

شرح: روايت است از ابو بصير گفت كه: گفتم امام جعفر صادق عليه السلام را كه: اللّه تعالى هر فعلى را كه صادر مى شود از بندگان ، مشيّت و اراده و تقدير و قضا كرده؟ گفت: آرى. گفتم: دوست نيز داشته؟ گفت: نه. گفتم: و چگونه مشيّت و اراده و تقدير و قضا كرده و دوست نداشته؟ گفت: چنين بيرون آمده سوى ما . مراد اين است كه : اين نزاعِ در معنى نيست . و در آيات قرآنى چنين مذكور است كه : هر واقع ، حتّى معاصى را مشيّت و اراده و تقدير و قضا كرده ، مثل قول او در سوره بقره: «لَوْ شَاءَ اللّهُ مَا اقْتَتَلُوا» [١] و در سوره هود: «وَلَا يَنْفَعُكُمْ نُصْحِي إِنْ [أَرَدْتُ أَنْ أَنْصَحَ لَكُمْ إِنْ] كَانَ اللّهُ يُرِيدُ أَنْ يُغْوِيَكُمْ» [٢] و در سوره دهر و سوره تكوير: «وَمَا تَشَاؤُنَ إِلَا أَنْ يَشَاءَ اللّهُ» [٣] . و معاصى را دوست نداشته مثل قول او در سوره نساء: «لَا يُحِبُّ اللّهُ الْجَهْرَ بِالسُّوءِ» [٤] و در سوره بقره: «إِنَّ اللّهَ يُحِبُّ التَّوَّابِينَ وَ يُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِينَ» [٥] . و امثال اينها بسيار است . و مى تواند بود كه سرّ آن ، اين باشد كه محبّت خواهشى است بالاتر از مشيّت و اراده و قدر و قضا در استعمالاتِ اهل لغت ، پس به غير جايز ، بلكه به غير راجح ، تعلّق نمى گيرد و به معنى تجويز يا امر يا اراده ثواب است ؛ چه ميل نفسانى در اللّه تعالى ممكن نيست .

[حديث ] سوم

.اصل: [عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِيهِ، ع «أَمَرَ اللّه ُ وَلَمْ