كورى را بر راه يافتن بر حالى كه ايشان راه حق و اهل آن را مى شناختند . و در روايتى ديگر به جاى «عَرَّفْنَاهُمْ» : «بَيَّنَّا لَهُمْ» است ؛ به معنى اين كه بيان كرديم براى ايشان . و حاصل هر دو ، يكى است.

[حديث ] چهارم

.اصل: [عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ مُحَمَّدِ «نَجْدَ الْخَيْرِ وَالشَّرِّ».

شرح: روايت است از حمزة بن محمّد ، از امام جعفر صادق عليه السلام ، راوى گفت كه: پرسيدم او را از قول اللّه تعالى در سوره بلد: و نموديم به آدمى دو راه واضحِ نمايان را . امام گفت كه: مراد ، راه خير و راه شرّ است . مراد به راه خير ، اقرار به ربوبيّت است كه لازم آن است تصديقِ رُسُل و كتب و حجج معصومين در هر زمان . و مراد به راه شرّ ، انكار ربوبيّت است كه لازم آن است تكذيبِ رسل يا كتب يا حجج معصومين در هر زمان.

[حديث ] پنجم

.اصل: [وَبِهذَا الْاءِسْنَادِ، عَنْ يُونُسَ، عَنْ «لَا». قُلْتُ: فَهَلْ كُلِّفُوا الْمَعْرِفَةَ؟ قَالَ: «لَا، عَلَى اللّه ِ الْبَيَانُ «لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَاوُسْعَهَا» [١] وَ «لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَا مَآ أَتَاهَا» [٢] ».

شرح: مراد به معرفت ، علم به ربوبيّت و رسالت و وصايت است . و مراد به اداتى كه به آن نيل معرفت كنند ، آلتى است كه اگر خواهند به استعمالِ آن عارف شوند و اگر

[١] بقره (٢) : ٢٨٦ .[٢] طلاق (٦٥) : ٧ .