غايب معلومِ باب «نَصَرَ» و «ضَرَبَ» است . مراد اين است كه : تفويض ، مستلزم اين است كه اللّه تعالى عاجز باشد مثل ديگران ، چنانچه گذشت در حديث ششمِ اين باب كه : «وَمَنْ زَعَمَ أَنَّ الْخَيْرَ وَالشَّرَّ بِغَيْرِ مَشِيَّةِ اللّهِ ، فَقَدْ أَخْرَجَ اللّهَ مِنْ سُلْطَانِهِ» . و عاجز ، قابل ربوبيّت نيست و قابل امر و نهى نيز نيست ، مگر آن كه به نيابتِ ديگرى باشد مثل انبيا و اوصيا . يعنى: روايت است از چند كس از امام جعفر صادق عليه السلام ، هر كدام گفت كه: گفت امام را مردى كه: قربانت شوم ، آيا مجبور كرده اللّه تعالى بندگان را بر گناهان؟ گفت كه: اللّه تعالى عادل تر از اين است كه مجبور كند ايشان را بر گناهان ، بعد از آن عذاب كند ايشان را بر آنها . پس آن مرد گفت او را كه: قربانت شوم ، آيا پس واگذاشته اللّه تعالى كار را سوى بندگان؟ راوى گفته كه: پس امام عليه السلام گفت كه: اگر وامى گذاشت سوى ايشان ، در حصارِ امر و نهى نمى كرد ايشان را . پس آن مرد گفت او را كه: قربانت شوم ، پس ميانِ جبر و تفويض ، مرتبه اى هست؟ راوى گفت كه: پس امام عليه السلام گفت كه: آرى ، فراخ تر از ميانِ آسمان تا زمين . بيانِ اين شد در شرح حديث نهمِ اين باب.

[حديث ] دوازدهم

.اصل: [مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَبْدِ اللّه ِ وَغَيْ «اكْتُبْ: بِسْمِ اللّه ِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ، قَالَ عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ عليهماالسلام: قَالَ اللّه ُ عَزَّ وَجَلَّ : يَا ابْنَ آدَمَ، بِمَشِيئَتِي كُنْتَ أَنْتَ الَّذِي تَشَاءُ، وَبِقُوَّتِي أَدَّيْتَ إِلَيَّ فَرَائِضِي، وَبِنِعْمَتِي قَوِيتَ عَلى مَعْصِيَتِي؛ جَعَلْتُكَ سَمِيعاً بَصِيراً «مَا أَصَابَكَ مِنْ حَسَنَةٍ فَمِنَ اللّه ِ وَمَا