شرح: مَنْزِلَةٌ مبتداست . بَيْنَهُمَا نعتِ مبتداست . جمله فِيهَا الْحَقُّ خبر مبتداست . الَّتِي مبتداست . بَيْنَهُمَا صله موصول است . جمله لَا يَعْلَمُهَا تا آخر ، خبر مبتداست. يعنى: روايت است از صالح بن سهل ، از بعض ياران او ، از امام جعفر صادق عليه السلام ، راوى گفت كه: امام پرسيده شد از جبر و از قَدَر كه كدام حق است؟ گفت كه: حق نيست جبر و حق نيست قدر ، وليك مرتبه اى كه ميان آن دو است ، در آن است و بس حق . آن مرتبه كه ميان آن دو است نمى داند آن را مگر امام عالم به جميع احكام الهى ، يا كسى كه تعليم كرده باشد آن مرتبه را به او آن عالم . مخفى نماند كه به تتبّع معلوم شده كه متكلّمينِ اشاعره و معتزله و امثال ايشان ، در اين مسئله در نزاع و اضطراب اند و مخلصان شيعه اماميّه به تعليمِ «أَهْلَ الذِّكْر» عليهم السلام از اين اضطراب بركنارند و با كمال اطمينانِ خاطر در كشتى نجات اند.

[حديث ] يازدهم

.اصل: [عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ مُحَمَّدٍ، «اللّه ُ أَعْدَلُ مِنْ أَنْ يُجْبِرَهُمْ عَلَى الْمَعَاصِي ، ثُمَّ يُعَذِّبَهُمْ عَلَيْهَا». فَقَالَ لَهُ: جُعِلْتُ فِدَاكَ، فَفَوَّضَ اللّه ُ إِلَى الْعِبَادِ؟ قَالَ: فَقَالَ: «لَوْ فَوَّضَ إِلَيْهِمْ، لَمْ يَحْصُرْهُمْ بِالْأَمْرِ وَالنَّهْيِ». فَقَالَ لَهُ: جُعِلْتُ فِدَاكَ، فَبَيْنَهُمَا مَنْزِلَةٌ؟ قَالَ : فَقَالَ: «نَعَمْ، أَوْسَعُ مَا [١] بَيْنَ السَّمَاءِ إِلَى الْأَرْضِ» [٢] .

شرح: لَمْ يَحْصُرْ (به حاء بى نقطه و صاد بى نقطه و راء بى نقطه) به صيغه مضارع

[١] كافى مطبوع : «ممّا» .[٢] كافى مطبوع : «والأرض» بدل «إلى الأرض» .