.اصل: [مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيى، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ «إِنَّ الرُّوحَ مُتَحَرِّكٌ كَالرِّيحِ، وَإِنَّمَا سُمِّيَ رُوحاً لِأَنَّهُ اشْتَقَّ اسْمَهُ مِنَ الرِّيحِ، وَإِنَّمَا أَخْرَجَهُ عَنْ لَفْظَةِ الرِّيحِ؛ لِأَنَّ الرُّوحَ [١] مُجَانِسٌ [٢] لِلرِّيحِ، وَإِنَّمَا أَضَافَهُ إِلى نَفْسِهِ لِأَنَّهُ اصْطَفَاهُ عَلى سَائِرِ الْأَرْوَاحِ، كَمَا قَالَ لِبَيْتٍ مِنَ الْبُيُوتِ : بَيْتِي، وَلِرَسُولٍ مِنَ الرُّسُلِ: خَلِيلِي، وَأَشْبَاهِ ذلِكَ ، وَكُلُّ ذلِكَ مَخْلُوقٌ، مَصْنُوعٌ، مُحْدَثٌ، مَرْبُوبٌ، مُدَبَّرٌ».

شرح: كَيْفَ هذَا النَّفْخُ سؤال است از اين كه: اين دميدن آيا از قبيل دميدنِ هواست در جسمى، يا از قبيل ساختن مجرّد است به جسمى، چنانچه فلاسفه مى گويند در نفوس ناطقه انسانيّه؟ يعنى: روايت است از محمّد بن مسلم، گفت كه: پرسيدم امام جعفر صادق عليه السلام را از قول اللّه ـ عَزَّ وَجَلَّ ـ در سوره ص كه: و دميدم در آدم از روح خود؛ چگونه است اين دميدن؟ پس گفت در بيانِ اين كه از قبيل دميدنِ هواست كه: به درستى كه روح حركت مى كند از مكانى به مكانى ـ مثل باد، كه هواى متحرّك است ـ و جز اين نيست كه نام نهاده آن را روح براى آن كه مشتقّ ساخته نام آن را از باد. و براى اين مشتقّ ساخته از لفظى كه براى باد است كه روح از جنس باد است؛ به معنى اين كه هواى متحرّك است و براى اين نسبت داده سوى خودش كه گزيده آن را بر باقى روح هاى مردمان، چنانچه گفته براى خانه اى از خانه ها كه كعبه باشد: خانه من. و براى رسولى از رسولان كه

[١] كافى مطبوع: «الأرواح».[٢] كافى مطبوع: «مجانسة».