و مراد به اين حديث و حديث آينده، بيانِ اين است كه «اللّهُ أَكْبَر» از قسم سوم است. يعنى: روايت است از حسن بن محبوب، از كسى كه نقل كرد آن را از امام جعفر صادق عليه السلام ، راوى گفت كه: گفت مردى نزد او «اللّهُ أَكْبَر» به معنى اين كه اللّه تعالى بزرگ تر است، پس امام عليه السلام گفت: چه قصد كردى؟ اللّه تعالى بزرگ تر از چه چيز است؟ پس آن مرد گفت كه: از هر چيز. پس گفت امام عليه السلام كه: كوتاه كردى معنى «اللّهُ أَكْبَر» را. پس گفت آن مرد كه: در بيان معنى «اللّهُ أَكْبَر» چگونه گويم؟ گفت: بگو كه اللّه بزرگ تر است از اين كه بيان كرده شود قدرِ عظمت او، پس عظمت او همين نيست كه بزرگ تر از هر مخلوق است.

[حديث] نهم

.اصل: [وَرَوَاهُ مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيى، عَنْ أَحْ «أَيُّ شَيْءٍ اللّه ُ أَكْبَرُ؟» فَقُلْتُ: اللّه ُ أَكْبَرُ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ، فَقَالَ: «وَكَانَ ثَمَّ شَيْءٌ؛ فَيَكُونَ أَكْبَرَ مِنْهُ؟» فَقُلْتُ: فَمَا هُوَ؟ قَالَ: «اللّه ُ أَكْبَرُ مِنْ أَنْ يُوصَفَ».

شرح: وَكَانَ به تقدير استفهامِ انكارى است. ثَمَّ (به فتح ثاء سه نقطه و تشديد ميم مفتوحه) براى اشارت به مكان بعيد است. و اين جا استعاره شده براى اشارت به مقام بيانِ عظمت اللّه تعالى و كمال اهتمام به آن، به اعتبار بودنِ آن در ابتداى هر نمازى و در ابتداى اذان و اقامت و تعقيب. فَيَكُونَ منصوب است. يعنى: روايت است از جُمَيع (به ضمّ جيم) ابن عُمير (به ضمّ عين) گفت كه: گفت امام جعفر صادق عليه السلام كه: چه معنى دارد «اللّهُ أَكْبَر»؟ گفتم كه: اللّه بزرگ تر است از هر چيز. پس گفت كه: و آيا بود در آن مقام چيزى، تا بوده باشد اللّه تعالى بزرگ تر از آن چيز؟ پس گفتم: پس چه معنى دارد آن؟ گفت: اللّه بزرگ تر است از اين كه بيان كرده شود مقدارِ عظمت او.