شرح: يَسْتَفِزّ (به فاء و تشديد زاء با نقطه) مأخوذ است از «فَزَازَة» به فتح فاء، كه مصدر بابِ «ضَرَبَ» است؛ به معنى افروختگى و از جا درآمدن. فَيُغَيِّرَهُ (از باب تفعيل) منصوب است. يعنى: روايت است از بعضِ ياران ما، گفت كه: بودم در مجلس امام محمّد باقر عليه السلام وقتى كه داخل شد بر او عمرو بن عبيد ـ كه رئيس معتزله است ـ پس گفت امام را كه: قربانت شوم، قول اللّه تعالى در سوره طه كه: و هر كه فرود آمد بر او غضب من، پس به تحقيق افتاد در هلاكت؛ چيست آن غضب؟ پس گفت امام عليه السلام كه: آن غضب، عقاب است، نه كيفيّتى، مانند صفتى كه در آدمى مى باشد اى عمرو! به درستى كه هر كه گمان برده كه اللّه تعالى زائل مى شود از كيفيّتى سوى كيفيّتى ديگر، پس بيانِ او كرده بيانى كه مخلوق را كنند ـ توضيح اين مى شود در حديث آينده ـ و به درستى كه اللّه ـ عَزَّ وَ جَلَّ ـ از جا درنمى آورد او را چيزى، پس تغيير دهد او را.

[حديث] ششم

.اصل: [عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِيهِ، ع «نَعَمْ، وَلكِنْ لَيْسَ ذلِكَ عَلى مَا يُوجَدُ مِنَ الْمَخْلُوقِينَ؛ وَذلِكَ أَنَّ الرِّضَا حَالٌ تَدْخُلُ عَلَيْهِ، فَتَنْقُلُهُ مِنْ حَالٍ إِلى حَالٍ؛ لِأَنَّ الْمَخْلُوقَ أَجْوَفُ، مُعْتَمِلٌ، مُرَكَّبٌ، لِلْأَشْيَاءِ فِيهِ مَدْخَلٌ، وَخَالِقُنَا لَا مَدْخَلَ لِلْأَشْيَاءِ فِيهِ؛ لِأَنَّهُ وَاحِدٌ: وَ أَحَدِيُّ الذَّاتِ، وَ أَحَدِيُّ الْمَعْنى؛ فَرِضَاهُ ثَوَابُهُ، وَسَخَطُهُ عِقَابُهُ، مِنْ غَيْرِ شَيْءٍ يَتَدَاخَلُهُ؛ فَيُهَيِّجُهُ وَيَنْقُلُهُ مِنْ حَالٍ إِلى