درنمى يابد او را ديده ها و فرو نمى گيرد او را مقدارى كه اجسام را مى باشد؛ چه عاجز شده نرسيده به ذات او بيانِ مردمان و كند شده نرسيده به او ديده ها و كم شده در او اقسام تشبيه؛ چه دور شده از ما بى دربانى كه براى آن دربان، دربانى ديگر باشد و پوشيده شده از ما بى پرده كه براى آن پرده، پرده ديگر باشد. شناخته شده به صفات ربوبيّت بى ديدنِ چشم يا دل ذات او را. و بيان كرده شده به چيزى كه منافى پيكر است. و ثنا گفته شده به چيزى كه منافى جسم است. نيست مستحقّ پرستشى مگر او كه بزرگِ به غايت بلند مرتبه و منزّه از هر نقصانِ قبيح است.

[حديث] چهارم

.اصل: [مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَبْدِ اللّه ِ، عَمَّ «إِنَّ اللّه َ تَعَالى لَا يُشْبِهُهُ شَيْءٌ، أَيُّ فُحْشٍ أَوْ خَناً أَعْظَمُ مِنْ قَوْلِ مَنْ يَصِفُ خَالِقَ الْأَشْيَاءِ بِجِسْمٍ أَوْ صُورَةٍ، أَوْ بِخِلْقَةٍ، أَوْ بِتَحْدِيدٍ وَأَعْضَاءٍ؟ تَعَالَى اللّه ُ عَنْ ذلِكَ عُلُوّاً كَبِيراً».

شرح: جَوَالِيق (به فتح جيم) جمع جَوَالِق (به ضمّ جيم و فتح لام): معرّب جَوال است. خَنا (به فتح خاء با نقطه و نون و الف مقصوره منقلبه از ياء و ساقطه به تنوين) به معنى آفات زمانه است. الْخِلْقَة (به كسر خاء با نقطه و سكون لام و فتح قاف و تاء): هيئتى كه بر آن هيئت چيزى مخلوق مى شود. يعنى: روايت است از محمّد بن حكيم (به ضمّ حاء و فتح كاف، يا به فتح حاء و كسر كاف) گفت: بيان كردم براى امام موسى كاظم عليه السلام قول هشام بن سالمِ جواليق فروش را كه گفته كه: اللّه تعالى پيكر مَجوف است. و حكايت كردم براى او قول هشام بن حكم را كه گفته كه: اللّه تعالى جسم غير مجوف است. پس امام عليه السلام گفت كه: نمى ماند اللّه تعالى را چيزى؛ كدام نامعقولى يا آفتى بزرگ تر است از قول كسى كه بيان